Việc sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính là một chủ trương lớn nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực hiệu quả quản lý. Tuy nhiên, giai đoạn hậu sáp nhập luôn đối mặt với nhiều thách thức về pháp lý và vận hành. Để giải quyết vấn đề này, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 230/NQ-CP với những chỉ đạo quyết liệt dành cho Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

1. Vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp: Không để ách tắc công việc

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Chính phủ nhấn mạnh là việc theo dõi sát sao triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Các địa phương cần bám sát hoạt động tổ chức và vận hành thực tế, kịp thời phát hiện các điểm nghẽn để xử lý ngay. Mục tiêu cao nhất là tránh tình trạng chậm trễ, ách tắc trong giải quyết công việc cho người dân và doanh nghiệp do thay đổi mô hình quản lý.

2. 'Vẽ lại' bản đồ: Rà soát quy hoạch và địa giới hành chính

Sau khi sáp nhập, việc xác định lại ranh giới và quy hoạch là vô cùng cấp thiết. Chính phủ yêu cầu các địa phương:

• Khẩn trương rà soát, điều chỉnh quy hoạch tổng thể và xác định chính xác địa giới hành chính mới.
• Chủ động sắp xếp, bố trí đội ngũ cán bộ, công chức phù hợp với năng lực và vị trí việc làm mới.
• Kiện toàn chức danh lãnh đạo cấp xã để đảm bảo bộ máy chỉ đạo thông suốt từ cơ sở.

Bên cạnh đó, việc quản lý tài sản công cũng được đặt lên hàng đầu. Các địa phương phải có phương án sử dụng trụ sở làm việc, tài sản công và xử lý tài chính đảm bảo hiệu quả, tiết kiệm, tuyệt đối không để xảy ra thất thoát, lãng phí hay tiêu cực trong quá trình chuyển giao.

3. Đảm bảo thông suốt thủ tục hành chính qua cơ chế 'Một cửa'

Để người dân không bị bỡ ngỡ hay gặp khó khăn khi thực hiện các giao dịch hành chính tại đơn vị mới, Chính phủ yêu cầu thực thi hiệu quả Nghị định 118/2025/NĐ-CP. Đây là nền tảng quan trọng để duy trì cơ chế một cửa, một cửa liên thông thông suốt.

Đặc biệt, các địa phương phải hoàn thành việc di chuyển, hợp nhất dữ liệu vào Hệ thống thông tin chuyên ngành dùng chung trước tháng 8/2025. Việc chuyển đổi số cần được ưu tiên để giải quyết các vướng mắc phát sinh trong giai đoạn đầu vận hành mô hình 2 cấp.

4. Tăng cường nhân lực cho các 'điểm nóng' đất đai, hộ tịch

Thực tế cho thấy, sau sáp nhập, số lượng hồ sơ tại cấp xã thường tăng đột biến ở một số lĩnh vực nhạy cảm. Chính phủ chỉ đạo các tỉnh phải có phương án tăng cường cán bộ hỗ trợ cho cấp xã, đặc biệt là trong các lĩnh vực:

• Đất đai: Giải quyết các biến động về quyền sử dụng đất, địa chỉ thửa đất.
• Hộ tịch: Cập nhật thông tin cư trú, giấy tờ tùy thân cho người dân.
• Xây dựng: Quản lý quy hoạch và cấp phép xây dựng theo địa giới mới.

Việc hoàn thiện quy trình nội bộ và quy trình điện tử theo phân cấp, phân quyền mới sẽ giúp giảm tải áp lực cho cán bộ cơ sở và rút ngắn thời gian chờ đợi của người dân.

Tóm lại, việc điều chỉnh quy hoạch và ổn định địa giới hành chính theo Nghị quyết 230/NQ-CP không chỉ là nhiệm vụ hành chính đơn thuần mà còn là yếu tố then chốt để đảm bảo an sinh xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương trong kỷ nguyên mới.