Từ ngày 01/01/2025, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 chính thức có hiệu lực, mang theo những thay đổi mang tính bước ngoặt trong văn hóa tham gia giao thông tại Việt Nam. Một trong những điểm mới gây xôn xao nhất chính là quy định bắt buộc người đi bộ phải có tín hiệu bằng tay khi sang đường tại những khu vực nhất định. Nếu lơ là, người dân có thể đối mặt với mức phạt hành chính không hề nhỏ.

Quy định mới về tín hiệu bằng tay khi sang đường: Bạn đã biết?

Trước đây, theo Luật Giao thông đường bộ 2008, việc người đi bộ sang đường chủ yếu dựa trên sự quan sát và ưu tiên tại vạch kẻ đường. Tuy nhiên, thực tế cho thấy tại nhiều đoạn đường không có hạ tầng dành riêng cho người đi bộ, việc băng qua đường tiềm ẩn rủi ro tai nạn rất cao do thiếu sự tương tác giữa người đi bộ và người lái xe.

Để khắc phục tình trạng này, khoản 1 Điều 30 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 đã quy định rõ ràng về quy tắc đi bộ. Cụ thể, trong trường hợp không có đèn tín hiệu, vạch kẻ đường, cầu vượt hay hầm dành cho người đi bộ, người dân khi muốn qua đường phải quan sát kỹ các xe đang đi tới, chỉ qua đường khi bảo đảm an toàn và bắt buộc phải có tín hiệu bằng tay.

"Trường hợp không có đèn tín hiệu, vạch kẻ đường, cầu vượt, hầm đi bộ thì phải quan sát xe và chỉ qua đường khi bảo đảm an toàn, khi qua đường phải có tín hiệu bằng tay."

Mức xử phạt cụ thể theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP

Không dừng lại ở việc nhắc nhở, quy định này đã được cụ thể hóa bằng các chế tài xử phạt hành chính. Theo điểm a khoản 1 Điều 10 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, hành vi đi qua đường không có tín hiệu bằng tay theo quy định sẽ bị phạt tiền từ 150.000 đồng đến 250.000 đồng.

Đây là mức phạt tương đương với các lỗi phổ biến khác như không đi đúng phần đường quy định hoặc vượt qua dải phân cách. Việc áp dụng mức phạt này nhằm nâng cao ý thức tự bảo vệ mình của người đi bộ, đồng thời giúp các tài xế dễ dàng nhận diện ý định của người đi bộ để kịp thời giảm tốc độ hoặc nhường đường.

Những quy tắc 'vàng' cho người đi bộ từ năm 2025

Bên cạnh việc "vẫy tay" xin đường, người đi bộ cần ghi nhớ các quy định quan trọng khác tại Điều 30 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 để đảm bảo an toàn và đúng luật:

• Vị trí di chuyển: Phải đi trên vỉa hè, lề đường hoặc đường dành riêng cho người đi bộ. Nếu không có các hạ tầng này, phải đi sát mép đường bên phải theo chiều đi.
• Ưu tiên hạ tầng: Chỉ được qua đường ở những nơi có đèn tín hiệu, vạch kẻ đường hoặc cầu vượt, hầm đi bộ nếu có sẵn.
• Cấm tuyệt đối: Không được vượt qua dải phân cách, đu bám vào phương tiện đang chạy hoặc mang vác vật cồng kềnh gây cản trở giao thông.

Trách nhiệm nhường đường của tài xế: Không chỉ là đạo đức mà là luật

Luật mới không chỉ siết chặt quy định với người đi bộ mà còn nhấn mạnh trách nhiệm của người điều khiển phương tiện. Theo khoản 3 Điều 12 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, tài xế phải quan sát, giảm tốc độ hoặc dừng lại để bảo đảm an toàn cho người đi bộ đang qua đường, kể cả ở những nơi không có vạch kẻ đường dành riêng cho họ.

Việc phối hợp nhịp nhàng giữa "tín hiệu bằng tay" của người đi bộ và sự "nhường đường" của tài xế sẽ tạo nên một môi trường giao thông an toàn, văn minh hơn. Hãy bắt đầu thay đổi thói quen ngay hôm nay để bảo vệ chính mình và cộng đồng.