Vị trí nhãn hàng hóa: Không chỉ là hình thức mà còn là trách nhiệm pháp lý

Trong bối cảnh thị trường ngày càng khắt khe, nhãn hàng hóa không chỉ đóng vai trò là "chứng minh thư" giúp người tiêu dùng nhận diện sản phẩm mà còn là căn cứ pháp lý quan trọng để cơ quan chức năng kiểm soát chất lượng. Việc đặt nhãn sai vị trí hoặc thiếu nội dung bắt buộc có thể khiến doanh nghiệp đối mặt với những án phạt hành chính nặng nề, thậm chí là đình chỉ lưu thông hàng hóa.

Kể từ ngày 23/01/2026, Nghị định 37/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, thay thế cho các quy định cũ tại Nghị định 43/2017/NĐ-CP và Nghị định 111/2021/NĐ-CP. Đây được xem là một bước ngoặt lớn, mang đến những thay đổi mang tính cởi mở, linh hoạt hơn cho doanh nghiệp nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về tính minh bạch và chính xác của thông tin.

Định nghĩa mới về nhãn hàng hóa: Rộng hơn và hiện đại hơn

Theo quy định tại khoản 2 Điều 3 Nghị định 37/2026/NĐ-CP, khái niệm về nhãn hàng hóa đã được mở rộng để phù hợp với sự phát triển của công nghệ sản xuất và in ấn hiện đại. Cụ thể:

Nhãn hàng hóa là bản viết, bản in, bản vẽ, bản chụp của chữ, hình vẽ, hình ảnh, vật mang dữ liệu được dán, in, đính, đúc, chạm, khắc, gắn, hiển thị trực tiếp trên hàng hóa, bao bì thương phẩm của hàng hóa hoặc trên các phương thức khác được gắn trên hàng hóa, bao bì thương phẩm của hàng hóa.

Như vậy, các hình thức hiển thị mới như vật mang dữ liệu (mã QR, chip điện tử) nếu được gắn trực tiếp lên bao bì cũng có thể được xem là một phần của nhãn hàng hóa, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa không gian trình bày thông tin.

Quy định về vị trí đặt nhãn: Linh hoạt tối đa cho doanh nghiệp

Điểm mới đáng chú ý nhất và cũng là tin vui cho các nhà sản xuất nằm ở Điều 36 Nghị định 37/2026/NĐ-CP. So với các quy định trước đây vốn khá cứng nhắc, Chính phủ hiện đã cho phép doanh nghiệp chủ động hơn trong việc sắp xếp bố cục nhãn.

Cụ thể, nhãn hàng hóa phải được thể hiện ở vị trí mà khi quan sát có thể nhận biết dễ dàng, đầy đủ các nội dung mà không phải tháo rời các chi tiết của hàng hóa. Đặc biệt, các nội dung bắt buộc không nhất thiết phải tập trung tại một vị trí duy nhất trên nhãn mà có thể phân bổ ở các vị trí khác nhau (mặt trước, mặt sau, mặt bên), miễn là đảm bảo tính dễ tiếp cận cho người tiêu dùng trong điều kiện quan sát thông thường.

Đối với các mặt hàng có tính thẩm mỹ cao hoặc đặc thù như tranh, tượng, đồ gốm sứ nghệ thuật, nếu việc dán nhãn trực tiếp làm ảnh hưởng đến giá trị sản phẩm, doanh nghiệp có thể sử dụng thẻ rời đi kèm hoặc ghi tại các vị trí khuất như mặt sau, mặt dưới. Đây là sự điều chỉnh hợp lý, vừa bảo đảm tính thẩm mỹ vừa tuân thủ nghiêm ngặt pháp luật về Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa 2007.

Những nội dung "bất di bất dịch" phải có trên nhãn

Dù vị trí có thể linh hoạt, nhưng nội dung hiển thị thì tuyệt đối không thể tùy tiện. Điều 42 Nghị định 37/2026/NĐ-CP nhấn mạnh các thông tin sau bắt buộc phải được thể hiện bằng tiếng Việt:

• Tên hàng hóa: Phải đặt ở vị trí dễ thấy nhất, cỡ chữ lớn nhất và không được gây nhầm lẫn với các sản phẩm khác.
• Tên và địa chỉ tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm: Đây là căn cứ để người tiêu dùng thực hiện quyền khiếu nại theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023.
• Xuất xứ hàng hóa: Trong trường hợp không thể xác định chính xác quốc gia xuất xứ, doanh nghiệp phải ghi rõ nơi thực hiện công đoạn cuối cùng để hoàn thiện hàng hóa (ví dụ: "Lắp ráp tại Việt Nam", "Đóng gói tại Nhật Bản").
• Các nội dung khác: Tùy thuộc vào danh mục hàng hóa cụ thể quy định tại Phụ lục của Nghị định (như hạn sử dụng, thành phần, thông số kỹ thuật...).

Đối với hàng hóa nhập khẩu, một quy tắc vàng cần nhớ là nhãn gốc bằng tiếng nước ngoài phải được bổ sung nhãn phụ bằng tiếng Việt trước khi đưa ra lưu thông. Nhãn phụ phải chứa đựng đầy đủ các nội dung bắt buộc dịch từ nhãn gốc và bổ sung các thông tin còn thiếu theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Việc nắm vững và thực thi đúng các quy định về nhãn hàng hóa không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý và các khoản phạt hành chính mà còn là cách hiệu quả nhất để xây dựng niềm tin, khẳng định uy tín thương hiệu đối với khách hàng. Doanh nghiệp nên bắt đầu rà soát lại toàn bộ quy trình thiết kế, in ấn bao bì ngay từ bây giờ để sẵn sàng cho lộ trình áp dụng chính thức vào đầu năm 2026.