Trong nỗ lực gỡ thẻ vàng IUU và bảo vệ bền vững nguồn lợi thủy sản quốc gia, Chính phủ đã ban hành Nghị định 301/2025/NĐ-CP. Đây được xem là một bước đi quyết liệt nhằm siết chặt kỷ cương trong hoạt động khai thác thủy sản trên biển.

Mức phạt "khủng" lên đến 1 tỷ đồng cho các vi phạm nghiêm trọng

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Nghị định 301/2025/NĐ-CP là việc sửa đổi, bổ sung Điều 20 Nghị định 38/2024/NĐ-CP. Theo đó, khung hình phạt đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng đã được nâng lên mức kịch trần.

Cụ thể, tại khoản 3 Điều 20 quy định:

Phạt tiền từ 800.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng đối với chủ tàu cá có hành vi sử dụng tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 24 mét trở lên khai thác thủy sản trên biển không có Giấy phép khai thác thủy sản hoặc Giấy phép đã hết hạn.

Mức phạt này cũng áp dụng cho các hành vi khai thác trái phép tại vùng biển quốc gia khác, vùng biển thuộc quản lý của Tổ chức nghề cá khu vực mà không có giấy phép hoặc giấy chấp thuận hợp lệ.

Định danh rõ trách nhiệm của Thuyền trưởng và Chủ tàu

Điểm mới mang tính đột phá của quy định lần này là việc phân định rõ ràng trách nhiệm pháp lý. Nếu như trước đây, Nghị định 38/2024/NĐ-CP chưa quy định rõ chủ thể bị phạt là chủ tàu cá, thì nay mọi thứ đã minh bạch.

• Đối với Thuyền trưởng: Không chỉ dừng lại ở việc tước văn bằng, chứng chỉ, thuyền trưởng giờ đây còn phải đối mặt với mức phạt tiền từ 300 đến 500 triệu đồng cho các hành vi vi phạm nghiêm trọng.
• Đối với Chủ tàu: Ngoài mức phạt tiền tỷ, chủ tàu còn phải chịu toàn bộ kinh phí đưa công dân Việt Nam bị nước ngoài bắt giữ về nước.

Các biện pháp mạnh tay: Tịch thu tàu và tước giấy phép

Bên cạnh hình thức phạt tiền, pháp luật còn áp dụng các biện pháp xử phạt bổ sung cực kỳ nghiêm khắc để răn đe:

1. Tịch thu tàu cá: Áp dụng đối với các hành vi khai thác trái phép tại vùng biển nước ngoài hoặc sử dụng tàu cá không quốc tịch.
2. Tịch thu thủy sản: Toàn bộ sản lượng khai thác vi phạm sẽ bị tịch thu.
3. Tước quyền sử dụng Giấy phép: Thời gian tước có thể kéo dài từ 6 tháng đến 16 tháng tùy vào mức độ và hành vi tái phạm.

Việc giả mạo, che giấu hoặc hủy chứng cứ vi phạm cũng bị xử lý nghiêm với mức tước giấy phép từ 6 đến 12 tháng. Điều này cho thấy quyết tâm của Nhà nước trong việc minh bạch hóa hoạt động khai thác thủy sản.

Lời khuyên cho ngư dân và chủ tàu

Trước những quy định mới đầy nghiêm khắc này, các chủ tàu và thuyền trưởng cần đặc biệt lưu ý kiểm tra thời hạn của Giấy phép khai thác thủy sản, lắp đặt và duy trì thiết bị giám sát hành trình (VMS) hoạt động 24/24. Việc tuân thủ pháp luật không chỉ giúp tránh được những khoản phạt khổng lồ mà còn góp phần bảo vệ uy tín của thủy sản Việt Nam trên trường quốc tế.