Trong bối cảnh tình hình biến đổi khí hậu và thiên tai diễn biến ngày càng phức tạp, việc huy động nguồn lực từ cộng đồng để chủ động ứng phó là vô cùng cấp thiết. Căn cứ vào Luật phòng, chống thiên tai 2013, Chính phủ đã ban hành Nghị định 94/2014/NĐ-CP quy định về việc thành lập và quản lý Quỹ phòng, chống thiên tai, có hiệu lực từ ngày 01/11/2014.

Mức đóng góp cụ thể đối với từng đối tượng

Theo quy định tại Điều 5 Nghị định 94/2014/NĐ-CP, đối tượng và mức đóng góp bắt buộc hàng năm được phân chia cụ thể như sau:

1. Đối với cá nhân (Công dân Việt Nam từ đủ 18 tuổi đến hết tuổi lao động)

• Cán bộ, công chức, viên chức: Những người hưởng lương trong các cơ quan, tổ chức, lực lượng vũ trang và cán bộ quản lý trong doanh nghiệp nhà nước sẽ đóng 01 ngày lương/người/năm. Mức này được tính dựa trên lương cơ bản sau khi đã trừ các khoản thuế và bảo hiểm.
• Người lao động trong các doanh nghiệp: Đóng 01 ngày lương/người/năm tính theo mức lương tối thiểu vùng.
• Các đối tượng lao động khác: Những người không thuộc hai nhóm trên sẽ đóng mức cố định là 15.000 đồng/người/năm.

2. Đối với các tổ chức kinh tế hạch toán độc lập

Các doanh nghiệp và tổ chức kinh tế có nghĩa vụ đóng góp mức 02 phần vạn (0,02%) trên tổng giá trị tài sản hiện có tại Việt Nam theo báo cáo tài chính hàng năm. Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định giới hạn để đảm bảo tính công bằng:

• Mức đóng tối thiểu: 500.000 đồng.
• Mức đóng tối đa: 100.000.000 đồng.
• Khoản đóng góp này được hạch toán trực tiếp vào chi phí hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Các trường hợp được miễn, giảm và tạm hoãn đóng góp

Nhằm đảm bảo tính nhân văn và hỗ trợ các đối tượng khó khăn, Điều 6 Nghị định 94/2014/NĐ-CP quy định rõ các trường hợp được miễn đóng góp, bao gồm:

"a) Thương binh, bệnh binh và những người được hưởng chính sách như thương binh;
b) Cha đẻ, mẹ đẻ, vợ hoặc chồng của liệt sỹ;
c) Quân nhân làm nghĩa vụ trong lực lượng vũ trang, hạ sĩ quan, chiến sĩ phục vụ có thời hạn trong Công an nhân dân đang hưởng phụ cấp sinh hoạt phí;
d) Sinh viên, học sinh đang theo học tập trung dài hạn tại các trường Đại học, Cao đẳng, Trung học, Dạy nghề;
đ) Người khuyết tật hoặc bị suy giảm khả năng lao động từ 21% trở lên; người mắc bệnh hiểm nghèo có chứng nhận của bệnh viện từ cấp huyện trở lên;
e) Người đang trong giai đoạn thất nghiệp hoặc không có việc làm từ 6 tháng trong 1 năm trở lên;"

Ngoài ra, các hộ nghèo, cận nghèo, hộ gia đình ở vùng sâu vùng xa hoặc bị thiệt hại nặng do thiên tai cũng thuộc diện được miễn đóng góp. Đối với doanh nghiệp, nếu trong năm bị thiệt hại lớn về tài sản do thiên tai hoặc được miễn giảm thuế thu nhập doanh nghiệp thì có thể được xem xét giảm hoặc tạm hoãn đóng góp Quỹ.

Mục đích sử dụng và ý nghĩa của Quỹ

Quỹ phòng, chống thiên tai không nhằm mục đích lợi nhuận mà được sử dụng để hỗ trợ các hoạt động phòng, chống thiên tai mà ngân sách nhà nước chưa đáp ứng đủ. Cụ thể là hỗ trợ cứu trợ khẩn cấp về lương thực, thuốc men, sửa chữa nhà ở, trường học và các công trình công cộng thiết yếu bị hư hỏng do thiên tai gây ra.

Việc đóng góp vào Quỹ không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn thể hiện tinh thần tương thân tương ái, giúp cộng đồng tăng cường khả năng chống chịu trước những rủi ro từ thiên nhiên. Người lao động và doanh nghiệp cần nắm rõ các quy định này để thực hiện đúng quyền và trách nhiệm của mình kể từ tháng 11/2014.