Vấn nạn chăn dắt, bóc lột sức lao động của trẻ em từ lâu đã là một nhức nhối trong xã hội. Để tăng cường tính răn đe và bảo vệ tối đa quyền lợi của thế hệ tương lai, Chính phủ đã ban hành Nghị định 98/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em. Quy định mới này chính thức có hiệu lực từ ngày 16/5/2026, mang theo những chế tài nghiêm khắc hơn rất nhiều so với trước đây.

Mức phạt "khủng" cho hành vi chăn dắt và ép buộc trẻ em xin ăn

Điểm nhấn đáng chú ý nhất trong quy định mới chính là việc nâng mức phạt tiền đối với các hành vi xâm phạm quyền trẻ em. Cụ thể, tại Điều 24 Nghị định 98/2026/NĐ-CP, mức phạt được phân lớp rõ rệt tùy theo tính chất và mức độ nghiêm trọng của hành vi:

• Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi bắt trẻ em làm công việc gia đình quá sức, quá thời gian quy định, gây ảnh hưởng trực tiếp đến việc học tập, vui chơi, giải trí và sự phát triển toàn diện của trẻ.
• Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng: Đây là mức phạt dành cho các hành vi mang tính chất "chăn dắt" chuyên nghiệp nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, bao gồm:
  • Tổ chức, ép buộc trẻ em đi xin ăn;
  • Cho thuê, cho mượn hoặc sử dụng trẻ em để thực hiện hành vi xin ăn;
  • Dẫn dắt, dụ dỗ, lôi kéo trẻ em tham gia vào các hoạt động bóc lột sức lao động;
  • Lôi kéo, ép buộc trẻ em lao động trái với các quy định của pháp luật hiện hành.
• Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng: Đối với hành vi lợi dụng hình ảnh, thông tin cá nhân của trẻ em để tạo ra các nội dung gây tổn hại đến sự phát triển hoặc nhằm mục đích trục lợi cá nhân.

Sự khác biệt so với quy định cũ tại Nghị định 130/2021/NĐ-CP

Nếu so sánh với quy định tại khoản 2 Điều 23 Nghị định 130/2021/NĐ-CP, chúng ta có thể thấy một bước tiến lớn trong tư duy lập pháp. Trước đây, hành vi tổ chức, ép buộc trẻ em đi xin ăn chỉ bị phạt từ 10 triệu đến 15 triệu đồng. Như vậy, mức phạt mới tối đa 40 triệu đồng đã tăng gấp gần 3 lần.

"Việc tăng nặng mức phạt không chỉ nhằm mục đích trừng phạt mà còn là thông điệp mạnh mẽ của Nhà nước trong việc kiên quyết loại bỏ những đối tượng sống dựa trên sức lao động và sự ngây thơ của trẻ nhỏ." - Một chuyên gia pháp lý nhận định.

Biện pháp khắc phục hậu quả: Đánh vào kinh tế và trách nhiệm

Bên cạnh việc nộp phạt hành chính, người vi phạm còn phải đối mặt với các biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm ngặt để đảm bảo tính công bằng:

• Buộc nộp lại lợi ích bất chính: Toàn bộ số tiền hoặc lợi ích có được từ việc bóc lột trẻ em sẽ bị tịch thu và nộp vào ngân sách nhà nước.
• Trách nhiệm y tế: Người vi phạm phải chi trả toàn bộ chi phí khám, chữa bệnh nếu hành vi của mình gây tổn hại đến sức khỏe thể chất hoặc tinh thần của trẻ.

Với việc áp dụng Nghị định 98/2026/NĐ-CP từ ngày 16/5/2026, hy vọng rằng vấn nạn chăn dắt trẻ em sẽ sớm được đẩy lùi, trả lại cho các em một tuổi thơ đúng nghĩa.