Cột mốc mới trong quản lý tài chính quốc gia

Việc ban hành Luật Ngân sách Nhà nước 2025 đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc minh bạch hóa và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính của đất nước. Đạo luật này không chỉ kế thừa những ưu điểm của các quy định trước đây mà còn bổ sung nhiều điểm mới phù hợp với bối cảnh kinh tế hiện đại.

Phạm vi ngân sách Nhà nước: Thu và Chi được quy định ra sao?

Một trong những nội dung quan trọng nhất của luật là xác định rõ phạm vi ngân sách. Tại Điều 5 Luật Ngân sách Nhà nước 2025, phạm vi này được phân định cụ thể thành các nhóm thu, chi và các nguồn lực vay nợ.

Nguồn thu ngân sách: Không chỉ là thuế và phí

Theo quy định mới, nguồn thu ngân sách được mở rộng và làm rõ hơn, bao gồm:

• Toàn bộ các khoản thu từ thuế, lệ phí và các khoản phí từ dịch vụ công.
• Các khoản viện trợ không hoàn lại từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước.
• Các khoản thu khác theo quy định của pháp luật hiện hành.

Chi ngân sách: Ưu tiên đầu tư phát triển

Về phía chi, luật nhấn mạnh vào các mục tiêu chiến lược như chi đầu tư phát triển, chi dự trữ quốc gia và chi thường xuyên. Điều này giúp đảm bảo nguồn lực cho các dự án hạ tầng trọng điểm đồng thời duy trì bộ máy hành chính hoạt động ổn định.

Dưới đây là trích dẫn nguyên văn quy định về phạm vi ngân sách:

Điều 5. Phạm vi ngân sách nhà nước

1. Thu ngân sách nhà nước bao gồm:

a) Toàn bộ các khoản thu từ thuế, lệ phí và các khoản phí thu từ các hoạt động dịch vụ do cơ quan nhà nước thực hiện;

b) Các khoản phí thu từ các hoạt động dịch vụ do đơn vị sự nghiệp công lập và tổ chức được cơ quan có thẩm quyền giao cung cấp dịch vụ công nộp ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật;

c) Các khoản viện trợ không hoàn lại của Chính phủ các nước, các tổ chức, cá nhân nước ngoài cho Nhà nước, Chính phủ Việt Nam và chính quyền địa phương; các khoản tài trợ, đóng góp tự nguyện của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước;

d) Các khoản thu khác theo quy định của pháp luật.

2. Chi ngân sách nhà nước bao gồm:

a) Chi đầu tư phát triển;

b) Chi dự trữ quốc gia;

c) Chi thường xuyên;

d) Chi trả nợ lãi;

đ) Chi viện trợ;

e) Các khoản chi khác theo quy định của pháp luật.

3. Bội chi ngân sách nhà nước.

4. Tổng mức vay của ngân sách nhà nước, bao gồm vay bù đắp bội chi và vay để trả nợ gốc của ngân sách nhà nước.

5. Nguồn trả nợ gốc vay của ngân sách nhà nước bao gồm các nguồn vay để trả nợ gốc; thu ngân sách nhà nước bố trí trong dự toán; tăng thu so với dự toán, dự toán chi còn lại của cấp ngân sách; kết dư ngân sách nhà nước.

Lời khuyên cho các đơn vị và tổ chức

Với những quy định chặt chẽ tại khoản 1 và khoản 2 Điều 5, các cơ quan, đơn vị sự nghiệp công lập cần rà soát kỹ các nguồn thu và nhiệm vụ chi để đảm bảo tuân thủ đúng dự toán và quy trình quyết toán. Việc nắm vững luật không chỉ giúp tránh các sai phạm tài chính mà còn tối ưu hóa việc sử dụng ngân sách được giao.