Ngày 05/09/2022, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị quyết 115/NQ-CP về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 39/2021/QH15 của Quốc hội về Quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021 - 2030. Đây không chỉ là một văn bản hành chính thông thường mà là một chiến lược tổng thể nhằm khơi thông nguồn lực đất đai - tài sản quý giá nhất của quốc gia.

Quy hoạch sử dụng đất quốc gia hướng tới sự phát triển bền vững và bảo vệ an ninh lương thực (ảnh minh họa)

Tầm nhìn dài hạn và mục tiêu chiến lược

Chương trình hành động đặt ra yêu cầu bảo đảm việc sử dụng đất có tầm nhìn dài hạn, tổng thể, đáp ứng các mục tiêu của Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021 - 2030. Một trong những điểm cốt lõi là việc phân bổ nguồn lực đất đai phải dựa trên nguyên tắc thị trường và phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Theo quy định tại Điều 1 Nghị quyết 39/2021/QH15, các mục tiêu cụ thể bao gồm:

"Bố trí quỹ đất đáp ứng yêu cầu phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ... giữ ổn định 3,5 triệu ha đất trồng lúa; bảo đảm tỷ lệ che phủ rừng ổn định ở mức 42 - 43%."

6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm để "khơi thông" nguồn lực

Để hiện thực hóa tầm nhìn này, Chính phủ đã vạch ra các nhóm giải pháp quyết liệt, tập trung vào việc thay đổi tư duy quản lý từ "kiểm soát" sang "kiến tạo".

1. Hoàn thiện thể chế và pháp luật đất đai

Nhiệm vụ hàng đầu là xây dựng dự án Luật Đất đai (sửa đổi) để trình Quốc hội. Chính sách mới sẽ tập trung vào việc hài hòa lợi ích giữa các bên, đặc biệt là bảo đảm sinh kế cho người bị thu hồi đất. Đồng thời, tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển mục đích sử dụng đất thực hiện các dự án đầu tư theo quy hoạch, nhưng vẫn kiểm soát chặt chẽ việc chuyển đổi đất chuyên trồng lúa nước sang đất phi nông nghiệp.

2. Đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ cao

Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2025 phải hoàn thiện hệ thống thông tin đất đai và cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia tập trung. Việc ứng dụng công nghệ viễn thám và hệ thống thông tin địa lý (GIS) sẽ trở thành công cụ đắc lực trong việc lập và giám sát quy hoạch, giúp mọi thông tin trở nên công khai, minh bạch đối với người dân và doanh nghiệp.

Ứng dụng công nghệ GIS và viễn thám trong quản lý quy hoạch đất đai hiện đại (ảnh minh họa)

3. Bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu

Chương trình khuyến khích phát triển đô thị và khu công nghiệp theo mô hình tuần hoàn, ít phát thải. Đặc biệt, các giải pháp cải tạo đất bị thoái hóa và di dời dân cư khỏi vùng có nguy cơ thiên tai cao được ưu tiên hàng đầu. Việc khai thác đất bãi bồi ven sông, ven biển để phát triển rừng cũng là một phần trong chiến lược thích ứng với nước biển dâng.

Phân bổ chỉ tiêu sử dụng đất đến năm 2030

Dựa trên Điều 3 Nghị quyết 39/2021/QH15, cơ cấu sử dụng đất sẽ có những điều chỉnh quan trọng:

• Đất nông nghiệp: Quy hoạch đến năm 2030 là 27.732,04 nghìn ha (chiếm 83,70%).
• Đất phi nông nghiệp: Tăng mạnh lên 4.896,48 nghìn ha để đáp ứng nhu cầu hạ tầng và công nghiệp.
• Đất khu công nghiệp: Dự kiến tăng thêm 120,10 nghìn ha so với năm 2020.
• Đất đô thị: Mở rộng lên 2.953,85 nghìn ha để phục vụ quá trình đô thị hóa nhanh chóng.

Việc thực hiện nghiêm túc Nghị quyết 115/NQ-CP sẽ giúp ngăn chặn tình trạng lãng phí đất đai, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, trốn thuế và tham nhũng trong quản lý đất đai, tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045.

Nếu gặp vướng mắc liên quan đến quy hoạch đất đai, bạn đọc vui lòng liên hệ các cơ quan chức năng hoặc chuyên gia pháp lý để được hỗ trợ kịp thời.