Trong bối cảnh công nghệ thông tin ngày càng len lỏi sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống, ngành Y tế Việt Nam cũng không đứng ngoài cuộc đua số hóa. Một dấu mốc quan trọng vừa được thiết lập khi Bộ Y tế ban hành Thông tư 49/2017/TT-BYT quy định về hoạt động y tế từ xa. Quy định này không chỉ là hành lang pháp lý cần thiết mà còn là lời giải cho bài toán quá tải bệnh viện và khoảng cách địa lý trong khám chữa bệnh hiện nay.

Y tế từ xa - Xu hướng tất yếu của thời đại số

Theo quy định tại Điều 2 Thông tư 49/2017/TT-BYT, y tế từ xa được hiểu là việc trao đổi thông tin liên quan đến sức khỏe của cá nhân giữa người làm chuyên môn y tế với cá nhân đó, hoặc giữa những người làm chuyên môn y tế với nhau ở các địa điểm cách xa nhau. Hoạt động này được thực hiện thông qua các phương tiện công nghệ thông tin và viễn thông hiện đại.

Phạm vi của y tế từ xa theo quy định mới rất rộng, bao gồm:

• Tư vấn y tế từ xa;
• Hội chẩn tư vấn khám bệnh, chữa bệnh từ xa;
• Hội chẩn tư vấn chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh và phẫu thuật từ xa;
• Đào tạo chuyển giao kỹ thuật khám bệnh, chữa bệnh từ xa.

Quyền lợi và trách nhiệm của người bệnh khi tư vấn qua mạng

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Thông tư này là việc xác lập rõ ràng quyền lợi và trách nhiệm của các bên tham gia. Hoạt động y tế từ xa được thực hiện trên nguyên tắc tự nguyện. Người bệnh giờ đây có thể ngồi tại nhà để nhận được những lời khuyên chuyên môn từ các bác sĩ giỏi ở các bệnh viện tuyến trung ương.

Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định rất rõ về trách nhiệm của người bệnh. Cụ thể, tại Điều 3 Thông tư 49/2017/TT-BYT nhấn mạnh:

"Người xin ý kiến tư vấn quyết định và chịu trách nhiệm về việc sử dụng nội dung tư vấn của bên tư vấn, đồng thời có trách nhiệm thông báo kết quả thực hiện cho bên tư vấn."

Điều kiện khắt khe đối với bác sĩ và cơ sở y tế

Để đảm bảo chất lượng khám chữa bệnh, Bộ Y tế đưa ra những yêu cầu nghiêm ngặt về trình độ chuyên môn. Theo Điều 6 Thông tư 49/2017/TT-BYT, bác sĩ thực hiện tư vấn khám, chữa bệnh từ xa chỉ được tư vấn các nội dung phù hợp với phạm vi hoạt động chuyên môn ghi trong chứng chỉ hành nghề theo quy định của Luật khám bệnh, chữa bệnh năm 2009.

Bên cạnh đó, các cơ sở y tế muốn triển khai hoạt động này phải đáp ứng các tiêu chuẩn về hạ tầng kỹ thuật, bảo mật thông tin và phải có quy chế quản lý hoạt động y tế từ xa do Thủ trưởng cơ sở phê duyệt. Đặc biệt, hệ thống ghi dữ liệu phải có dung lượng lưu trữ tối thiểu lên đến 10 năm để phục vụ công tác tra cứu và quản lý sau này.

Hạ tầng kỹ thuật: Đảm bảo an toàn và bảo mật thông tin

Vấn đề bảo mật thông tin sức khỏe của người bệnh luôn là ưu tiên hàng đầu. Điều 4 Thông tư 49/2017/TT-BYT yêu cầu hạ tầng kỹ thuật công nghệ thông tin và các biện pháp bảo đảm an toàn phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về hoạt động y tế trên môi trường mạng. Đường truyền phải đảm bảo thông suốt, liên tục trong suốt quá trình thực hiện tư vấn hoặc hội chẩn.

Việc ban hành Thông tư 49/2017/TT-BYT vào thời điểm đầu năm 2018 này được kỳ vọng sẽ tạo ra một cú hích lớn, giúp người dân ở vùng sâu, vùng xa dễ dàng tiếp cận với các dịch vụ y tế chất lượng cao, đồng thời giảm bớt áp lực cho các bệnh viện tuyến trên, hướng tới một hệ thống y tế hiện đại và công bằng hơn.