Toàn cảnh bức tranh pháp lý Thuế - Kế toán tuần qua

Tuần cuối tháng 02/2026 chứng kiến sự bùng nổ của các văn bản hướng dẫn mới, đặc biệt là những thay đổi mang tính bước ngoặt trong chính sách thuế và quản lý đất đai. Đối với cộng đồng kế toán và doanh nghiệp, đây là thời điểm "vàng" để cập nhật nhằm tránh những rủi ro pháp lý không đáng có.

1. Thuế Giá trị gia tăng (GTGT): Siết chặt doanh thu số và hàng hóa đặc thù

Một trong những điểm nóng nhất là hướng dẫn về thuế đối với doanh thu từ nền tảng số. Theo Công văn 1068/CT-CS, doanh thu từ Google (Youtube) chia sẻ sẽ được phân định rõ rệt theo hai giai đoạn. Trước ngày 01/7/2025, mức thuế suất vẫn duy trì 10%. Tuy nhiên, từ sau thời điểm này, doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm ngặt theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 (số hiệu 48/2025/QH15) và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Bên cạnh đó, chính sách giảm thuế cũng có sự phân hóa. Nhóm nước giải khát có hàm lượng đường trên 5g/100mL sẽ chính thức không được giảm 2% thuế GTGT trong năm 2026 do thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt. Quy định này căn cứ trên Nghị định 181/2025/NĐ-CP.

2. Thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN): Ngưỡng thanh toán tiền mặt 5 triệu đồng

Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý quy định tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP. Kể từ ngày 15/12/2025, mọi khoản chi mua hàng hóa, dịch vụ và cả tiền lương, tiền công có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên bắt buộc phải thanh toán không dùng tiền mặt để được tính vào chi phí được trừ.

Khoản 1 Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP quy định về điều kiện bắt buộc về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với mọi khoản chi có giá trị từng lần từ 05 triệu đồng trở lên.

Ví dụ thực tế: Nếu công ty chi trả lương cho nhân viên 6 triệu đồng bằng tiền mặt, toàn bộ khoản chi này sẽ bị loại khỏi chi phí hợp lý khi quyết toán thuế TNDN theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025.

3. Bãi bỏ Lệ phí môn bài từ năm 2026

Đây là tin vui lớn nhất cho cộng đồng doanh nghiệp. Theo Công văn 172/CBA-NVDTPC, kể từ ngày 01/01/2026, người nộp thuế chính thức không phải nộp lệ phí môn bài và cũng không cần nộp hồ sơ khai lệ phí môn bài cho năm 2026 và các năm tiếp theo. Tuy nhiên, các nghĩa vụ còn tồn đọng từ năm 2025 trở về trước vẫn cần được rà soát và hoàn tất đầy đủ.

4. Những thay đổi quan trọng về Đất đai và Thủ tục hành chính

Chính phủ đã ban hành Nghị định 49/2026/NĐ-CP và Nghị định 50/2026/NĐ-CP nhằm tháo gỡ các vướng mắc trong thi hành Luật Đất đai. Các quy định mới tập trung vào việc tính tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sang đất ở và cơ chế bồi thường, tái định cư đối với các dự án không thỏa thuận được diện tích đất.

Về quản lý thuế, Luật Quản lý thuế 2019 tiếp tục được cụ thể hóa qua Quyết định 216/QĐ-BTC với việc sửa đổi 17 thủ tục và bãi bỏ 14 thủ tục hành chính, giúp đơn giản hóa quá trình đăng ký thuế và quyết toán thuế cho cá nhân cư trú.

Lời khuyên cho doanh nghiệp

Với hàng loạt thay đổi về ngưỡng thanh toán và bãi bỏ lệ phí, doanh nghiệp cần rà soát lại quy trình chi trả nội bộ và hệ thống hóa đơn chứng từ theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP. Việc nắm bắt kịp thời các văn bản này không chỉ giúp tối ưu số thuế phải nộp mà còn bảo vệ doanh nghiệp trước các rủi ro bị truy thu và xử phạt vi phạm hành chính.