Trong bối cảnh giáo dục hiện đại, việc trang bị ngoại ngữ cho trẻ ngay từ bậc tiểu học là nhu cầu cấp thiết của đại đa số phụ huynh. Tuy nhiên, những quy định khắt khe về dạy thêm, học thêm đôi khi gây ra những hiểu lầm không đáng có, khiến cả nhà trường và gia đình đều lúng túng. Để giải quyết vấn đề này, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 19/2026/TT-BGDĐT, mang lại một cái nhìn thông thoáng và rõ ràng hơn cho các hoạt động giáo dục bổ trợ.

Khái niệm "Dạy thêm, học thêm" được định nghĩa lại như thế nào?

Điểm mấu chốt của quy định mới nằm ở việc xác định rõ phạm vi điều chỉnh. Theo quy định tại Điều 1 Thông tư 19/2026/TT-BGDĐT, nội dung khoản 1 Điều 2 Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT đã được sửa đổi một cách chi tiết:

“1. Dạy thêm, học thêm là hoạt động dạy học phụ thêm ngoài thời lượng quy định trong kế hoạch giáo dục đối với các môn học, hoạt động giáo dục (sau đây gọi chung là môn học) trong Chương trình giáo dục phổ thông, Chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở, Chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học phổ thông do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành...”

Như vậy, dạy thêm chỉ được hiểu là việc dạy lại hoặc dạy bổ sung các nội dung đã có trong chương trình chính khóa. Điều này đồng nghĩa với việc nếu một cơ sở giáo dục tổ chức dạy các nội dung nằm ngoài khung chương trình bắt buộc của Bộ, hoạt động đó sẽ không bị coi là dạy thêm.

Tiếng Anh tăng cường: Không còn là "dạy thêm" nếu nằm ngoài chương trình chính khóa

Đối với bậc tiểu học, tiếng Anh là môn học tự chọn hoặc bắt buộc tùy theo khối lớp và chương trình. Tuy nhiên, thực tế cho thấy thời lượng trên lớp thường không đủ để học sinh rèn luyện kỹ năng giao tiếp. Thông tư 19/2026/TT-BGDĐT đã mở ra cơ hội lớn khi khẳng định:

Các hoạt động như tăng cường năng lực ngoại ngữ, giáo dục STEM/STEAM, kỹ năng số, hay trí tuệ nhân tạo (AI)... nếu không thuộc nội dung chương trình các môn học chính khóa thì không thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định về dạy thêm, học thêm.

Điều này có nghĩa là các trường tiểu học hoặc các trung tâm ngoại ngữ hoàn toàn có thể tổ chức các lớp tiếng Anh tăng cường, tiếng Anh qua môn Toán/Khoa học, hoặc các câu lạc bộ ngoại ngữ ngoài giờ mà không vi phạm lệnh cấm dạy thêm ở bậc tiểu học. Mục tiêu của các hoạt động này là nhằm giáo dục toàn diện, đáp ứng nhu cầu, sở thích và năng khiếu riêng biệt của từng học sinh.

Những hoạt động giáo dục nào được "cởi trói"?

Không chỉ dừng lại ở ngoại ngữ, quy định mới tại Thông tư 19/2026/TT-BGDĐT còn liệt kê một loạt các lĩnh vực giáo dục khác được thực hiện theo các quy định riêng của pháp luật, thay vì bị gò bó trong quy định dạy thêm, học thêm:

• Giáo dục văn hóa, nghệ thuật, thể thao: Các lớp năng khiếu vẽ, đàn, múa, bóng đá...
• Giáo dục STEM/STEAM: Các hoạt động trải nghiệm khoa học, kỹ thuật thực tế.
• Kỹ năng số và Trí tuệ nhân tạo (AI): Trang bị kiến thức công nghệ tương lai cho trẻ.
• Giáo dục hướng nghiệp và kỹ năng sống: Giúp trẻ tự tin và tự lập hơn trong cuộc sống.

Việc tách biệt các hoạt động này ra khỏi khái niệm "dạy thêm" truyền thống giúp các nhà quản lý giáo dục có cơ sở pháp lý vững chắc để triển khai các mô hình trường học chất lượng cao, trường học hạnh phúc, nơi học sinh được phát triển tối đa tiềm năng cá nhân.

Lưu ý quan trọng cho phụ huynh và nhà trường

Mặc dù quy định đã thông thoáng hơn, nhưng nhà trường và các cơ sở giáo dục vẫn cần tuân thủ nghiêm túc các quy định khác của pháp luật liên quan đến việc tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ. Cụ thể:

1. Tính tự nguyện: Các hoạt động tăng cường năng lực ngoại ngữ hay kỹ năng sống phải dựa trên sự tự nguyện đăng ký của học sinh và phụ huynh, không được ép buộc dưới bất kỳ hình thức nào.
2. Chất lượng chương trình: Chương trình bổ trợ phải được thẩm định và cấp phép bởi cơ quan có thẩm quyền, đảm bảo phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi tiểu học.
3. Công khai minh bạch: Các khoản thu, chi cho các hoạt động này phải được thông báo rõ ràng và thực hiện theo đúng quy định về tài chính trong giáo dục.

Tóm lại, với sự ra đời của Thông tư 19/2026/TT-BGDĐT, nỗi lo về việc vi phạm quy định dạy thêm khi cho con học tiếng Anh tăng cường đã được giải tỏa. Đây là bước tiến quan trọng để đa dạng hóa các loại hình giáo dục, hướng tới mục tiêu đào tạo những công dân toàn cầu trong tương lai.