Từ ngày 01/01/2025, toàn bộ các hoạt động liên quan đến vật liệu nổ công nghiệp tại Việt Nam sẽ bước sang một giai đoạn quản lý mới với những tiêu chuẩn khắt khe hơn. Cụ thể, các quy định này được chi tiết hóa tại Thông tư 23/2024/TT-BCT của Bộ Công Thương. Đây không chỉ là văn bản hướng dẫn thuần túy mà còn là mắt xích quan trọng để thực thi Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ 2024, nhằm tối ưu hóa an toàn lao động và an ninh quốc gia.

Hệ thống kho bãi vật liệu nổ phải đáp ứng các tiêu chuẩn an ninh nghiêm ngặt từ năm 2025 (ảnh minh họa)

Phân loại chi tiết 3 nhóm vật liệu nổ công nghiệp được phép lưu hành

Theo quy định tại Điều 3 Thông tư 23/2024/TT-BCT, danh mục vật liệu nổ công nghiệp được phép sản xuất, kinh doanh và sử dụng tại Việt Nam đã được chuẩn hóa và chia thành ba nhóm chủ đạo, giúp doanh nghiệp dễ dàng tra cứu và thực hiện:

• Nhóm 1 - Vật liệu nổ phổ thông: Bao gồm các loại thuốc nổ mạnh, thuốc nổ công nghiệp và phụ kiện nổ được liệt kê chi tiết tại Phụ lục I. Đây là nhóm chiếm tỷ trọng lớn nhất, phục vụ trực tiếp cho khai thác khoáng sản và xây dựng hạ tầng.
• Nhóm 2 - Vật liệu nổ chuyên dụng dầu khí: Các sản phẩm phục vụ thăm dò và khai thác dầu khí. Điểm mới là nhóm này bắt buộc phải thực hiện công bố tiêu chuẩn áp dụng theo quy định của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa 2007 trước khi đưa vào sử dụng.
• Nhóm 3 - Vật liệu nổ mới: Các loại vật liệu nổ mới phát sinh từ quá trình nghiên cứu hoặc nhập khẩu lần đầu, đã được Bộ Công Thương công nhận kết quả đăng ký.

Công tác kiểm tra, giám sát an toàn tại các công trường sử dụng vật liệu nổ (ảnh minh họa)

Quy trình thử nghiệm: 'Bộ lọc' an toàn cho các sản phẩm mới

Một trong những điểm nhấn của quy định mới là quy trình thử nổ công nghiệp. Đối với các loại vật liệu nổ chưa có trong danh mục, doanh nghiệp không thể tự ý lưu hành mà phải trải qua các bước đánh giá khắt khe. Hội đồng khoa học và công nghệ sẽ trực tiếp giám sát quá trình thử nghiệm thực tế để xác định các chỉ tiêu kỹ thuật, độ ổn định và mức độ an toàn.

Chỉ khi có kết quả thẩm định đạt yêu cầu, Bộ trưởng Bộ Công Thương mới ban hành quyết định công nhận và bổ sung vào danh mục chính thức. Điều này giúp loại bỏ các sản phẩm kém chất lượng, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ ngoài kiểm soát.

Quản lý tiền chất thuốc nổ: Siết chặt từ 'gốc'

Bên cạnh vật liệu nổ thành phẩm, Thông tư 23/2024/TT-BCT cũng ban hành danh mục tiền chất thuốc nổ tại Phụ lục II. Việc quản lý chặt chẽ các hóa chất có khả năng chế tạo thuốc nổ là biện pháp phòng ngừa từ xa, đảm bảo các doanh nghiệp hóa chất hoạt động trong hành lang pháp lý minh bạch, tránh việc thất thoát tiền chất vào các mục đích bất hợp pháp.

Lời khuyên thực tiễn cho doanh nghiệp trước giờ G

Với việc các quy định mới chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2025, các đơn vị đang hoạt động trong lĩnh vực này cần lưu ý:

1. Rà soát danh mục: Đối chiếu ngay các loại vật liệu nổ đang sử dụng với Phụ lục I và II của Thông tư mới.
2. Cập nhật hồ sơ: Đảm bảo các sản phẩm thuộc Nhóm 2 đã hoàn tất công bố tiêu chuẩn chất lượng.
3. Đào tạo nhân sự: Phổ biến quy định mới cho đội ngũ kỹ thuật và an toàn viên để tránh các sai sót pháp lý không đáng có.

Việc tuân thủ Thông tư 23/2024/TT-BCT không chỉ là nghĩa vụ mà còn là giải pháp bảo vệ tài sản và tính mạng con người, khẳng định uy tín của doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng công nghiệp hiện đại.