Từ ngày 17/12/2020, Thông tư 06/2020/TT-BTP chính thức có hiệu lực, sửa đổi và bổ sung một số điều của Thông tư 08/2018/TT-BTP. Điểm mới đáng chú ý nhất là việc tách bạch quy định về đăng ký hợp đồng thành một điều khoản riêng biệt, nhằm làm rõ mục đích và giá trị pháp lý của hoạt động này.

Việc đăng ký hợp đồng giúp công khai hóa thông tin giao dịch (ảnh minh họa)

Tách bạch quy định đăng ký hợp đồng và biện pháp bảo đảm

Theo quy định tại khoản 4 Điều 1 Thông tư 06/2020/TT-BTP, nội dung về đăng ký hợp đồng đã được bổ sung thành Điều 5a vào sau Điều 5 của Thông tư cũ. Sự thay đổi này cho thấy cơ quan quản lý muốn nhấn mạnh sự khác biệt giữa việc đăng ký để xác lập thứ tự ưu tiên thanh toán (biện pháp bảo đảm) và đăng ký để công khai thông tin (hợp đồng).

Các loại hợp đồng được phép đăng ký theo yêu cầu

Cá nhân, tổ chức khi có nhu cầu công khai hóa thông tin có thể yêu cầu Trung tâm Đăng ký thực hiện đăng ký đối với các loại hợp đồng sau:

• Hợp đồng thuê tài sản: Có thời hạn từ 01 năm trở lên hoặc dưới 01 năm nhưng có thỏa thuận gia hạn mà tổng thời gian từ 01 năm trở lên.
• Hợp đồng ký gửi hàng hóa: Một hình thức giao dịch phổ biến trong thương mại.
• Hợp đồng cho thuê tài chính: Theo quy định chuyên ngành về cho thuê tài chính.
• Hợp đồng chuyển giao quyền đòi nợ: Bao gồm các khoản phải thu, quyền yêu cầu thanh toán hiện có hoặc hình thành trong tương lai.

Thủ tục đăng ký hợp đồng được thực hiện tại Trung tâm Đăng ký giao dịch, tài sản (ảnh minh họa)

Giá trị pháp lý: Đăng ký không làm phát sinh hiệu lực hợp đồng

Đây là nội dung cốt lõi mà người dân và doanh nghiệp cần lưu ý. Tại khoản 2 Điều 5a khẳng định:

"Việc đăng ký nêu tại khoản 1 Điều này không làm phát sinh hiệu lực của hợp đồng. Người yêu cầu đăng ký chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp và tính chính xác của các thông tin kê khai trong Phiếu yêu cầu đăng ký."

Điều này có nghĩa là hiệu lực của hợp đồng vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào các quy định của Bộ luật Dân sự 2015 và các luật chuyên ngành liên quan. Việc đăng ký tại Trung tâm Đăng ký chỉ có giá trị công khai hóa thông tin đối với bên thứ ba, giúp minh bạch hóa thị trường và hạn chế rủi ro trong các giao dịch dân sự, thương mại.

Trách nhiệm của người yêu cầu đăng ký

Pháp luật trao quyền cho cá nhân, tổ chức tự nguyện đăng ký nhưng cũng đi kèm trách nhiệm nặng nề. Người yêu cầu phải tự đảm bảo tính chính xác của thông tin kê khai. Trung tâm Đăng ký không có nghĩa vụ thẩm định tính xác thực của nội dung hợp đồng mà chỉ thực hiện ghi nhận dựa trên hồ sơ được cung cấp. Do đó, việc hiểu đúng bản chất của thủ tục này sẽ giúp các bên tránh được những nhầm lẫn đáng tiếc về mặt pháp lý trong quá trình thực hiện giao dịch.

Tóm lại, quy định mới tại Thông tư 06/2020/TT-BTP đã tạo ra một hành lang pháp lý rõ ràng hơn cho việc công khai thông tin hợp đồng, góp phần bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia giao dịch trong bối cảnh kinh tế ngày càng phức tạp.