Bước ngoặt mới trong chính sách giảm nghèo bền vững

Ngày 30/01/2011, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định 09/2011/QĐ-TTg về việc ban hành chuẩn hộ nghèo, hộ cận nghèo áp dụng cho giai đoạn 2011 - 2015. Đây được xem là một quyết sách quan trọng, phản ánh đúng thực trạng đời sống kinh tế - xã hội và nỗ lực của Nhà nước trong việc đảm bảo an sinh xã hội cho người dân trong bối cảnh nền kinh tế đang có nhiều biến động.

Chi tiết mức thu nhập xác định chuẩn nghèo và cận nghèo

Theo quy định tại Điều 1 Quyết định 09/2011/QĐ-TTg, chuẩn hộ nghèo và hộ cận nghèo giai đoạn 2011 - 2015 được xác định dựa trên mức thu nhập bình quân đầu người hàng tháng như sau:

1. Chuẩn hộ nghèo:
- Khu vực nông thôn: Những hộ có mức thu nhập bình quân từ 400.000 đồng/người/tháng (tương đương 4.800.000 đồng/người/năm) trở xuống.
- Khu khu vực thành thị: Những hộ có mức thu nhập bình quân từ 500.000 đồng/người/tháng (tương đương 6.000.000 đồng/người/năm) trở xuống.

2. Chuẩn hộ cận nghèo:
- Khu vực nông thôn: Những hộ có mức thu nhập bình quân từ 401.000 đồng đến 520.000 đồng/người/tháng.
- Khu vực thành thị: Những hộ có mức thu nhập bình quân từ 501.000 đồng đến 650.000 đồng/người/tháng.

Mức chuẩn này chính thức được áp dụng kể từ ngày 01/01/2011, thay thế cho các quy định cũ không còn phù hợp với thực tế giá cả thị trường.

Tại sao mức chuẩn nghèo lại tăng gấp đôi?

So với giai đoạn 2006 - 2010, mức thu nhập để xác định chuẩn nghèo đã có sự điều chỉnh tăng vọt. Cụ thể, ở giai đoạn trước, chuẩn nghèo chỉ ở mức 200.000 đồng/người/tháng đối với nông thôn và 260.000 đồng/người/tháng đối với thành thị. Việc nâng mức này lên gấp 2 lần không phải là ngẫu nhiên mà dựa trên những tính toán kỹ lưỡng về chỉ số giá tiêu dùng (CPI).

Trong những năm gần đây, tình hình lạm phát luôn ở mức cao, kéo theo sự tăng giá mạnh mẽ của các mặt hàng thiết yếu như lương thực, thực phẩm, dịch vụ y tế và giáo dục. Nếu giữ nguyên chuẩn cũ, rất nhiều hộ gia đình dù thực tế đang gặp khó khăn gay gắt vẫn sẽ bị "đẩy" ra khỏi danh sách hộ nghèo, dẫn đến việc họ không được tiếp cận với các chính sách hỗ trợ của Nhà nước. Việc điều chỉnh này giúp "lưới" an sinh xã hội bao phủ rộng hơn, sát thực tế hơn.

Ý nghĩa đối với hệ thống an sinh xã hội

Việc áp dụng chuẩn nghèo mới từ đầu năm 2011 là căn cứ pháp lý quan trọng để các Bộ, ngành và địa phương rà soát, đánh giá lại thực trạng nghèo đói trên toàn quốc. Từ đó, các chính sách hỗ trợ như miễn giảm học phí cho học sinh sinh viên, hỗ trợ thẻ bảo hiểm y tế miễn phí, các chương trình vay vốn ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách Xã hội hay hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát sẽ được triển khai đúng đối tượng.

Đây là minh chứng cho thấy Chính phủ luôn bám sát thực tiễn đời sống, không để những biến động tiêu cực của kinh tế làm ảnh hưởng đến quyền lợi cơ bản của những người yếu thế trong xã hội. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để Việt Nam tiếp tục thực hiện các mục tiêu thiên niên kỷ về xóa đói giảm nghèo mà quốc tế đã ghi nhận.