Tại phiên họp thường kỳ tháng 5 năm 2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 148/NQ-CP ngày 06/06/2026 với nhiều chỉ đạo quyết liệt nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội. Trong đó, một trong những nội dung nhận được sự quan tâm đặc biệt của dư luận là yêu cầu Bộ Y tế phải hoàn thành việc rà soát toàn bộ hệ thống phân phối thuốc trên phạm vi cả nước ngay trong tháng 6/2026, nhằm cắt giảm các khâu trung gian không cần thiết và hạ giá thuốc cho người dân.

Thực trạng hệ thống phân phối thuốc: Nhiều tầng nấc đẩy giá thuốc lên cao

Hiện nay, thị trường dược phẩm Việt Nam đang tồn tại một thực trạng đáng lo ngại là hệ thống phân phối thuốc qua quá nhiều tầng nấc trung gian. Từ nhà sản xuất hoặc nhà nhập khẩu, thuốc phải đi qua các công ty phân phối cấp 1, cấp 2, cấp 3, rồi mới đến các nhà thuốc bệnh viện hoặc nhà thuốc bán lẻ, và cuối cùng là tới tay người bệnh. Mỗi khâu trung gian này đều cộng thêm chi phí vận chuyển, lưu kho, quản lý và đặc biệt là lợi nhuận của doanh nghiệp, khiến giá thuốc khi đến tay người tiêu dùng bị đẩy lên cao gấp nhiều lần so với giá gốc.

Bên cạnh đó, việc thiếu minh bạch trong thông tin giá thuốc và các khoản chiết khấu, hoa hồng cho các cơ sở y tế, bác sĩ kê đơn cũng là một nguyên nhân khiến giá thuốc bị bóp méo. Người bệnh, trong nhiều trường hợp, không có quyền lựa chọn và phải mua thuốc với giá cao do sự bất đối xứng thông tin trên thị trường.

Chính phủ ra tối hậu thư: Hoàn thành rà soát trong tháng 6/2026

Trước thực trạng trên, tại Nghị quyết 148/NQ-CP, Chính phủ đã giao Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với các cơ quan, địa phương tập trung thực hiện các giải pháp nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe Nhân dân, bảo đảm cung ứng thuốc, vật tư y tế và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống y tế. Đặc biệt, Chính phủ yêu cầu:

"Bộ Y tế chủ trì rà soát toàn bộ hệ thống phân phối thuốc trên phạm vi cả nước, đánh giá các khâu trung gian trong quá trình lưu thông thuốc để đề xuất giải pháp cắt giảm chi phí không cần thiết. Việc rà soát phải hoàn thành trong tháng 6/2026 nhằm góp phần giảm chi phí thuốc cho người dân và xã hội."

Đây được xem là một "tối hậu thư" của Chính phủ đối với ngành y tế, thể hiện quyết tâm chính trị cao trong việc bảo vệ quyền lợi của người bệnh, đưa giá thuốc về đúng giá trị thực.

Cơ sở pháp lý và các giải pháp đồng bộ từ Luật Dược

Để thực hiện hiệu quả chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Y tế cần bám sát các quy định tại Luật Dược 2016 và đặc biệt là các điểm mới tại Luật Dược sửa đổi 2024 cùng hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành như Nghị định 163/2025/NĐ-CP.

Các giải pháp trọng tâm cần được triển khai bao gồm:

• Minh bạch hóa chuỗi cung ứng: Áp dụng công nghệ thông tin, hệ thống mã vạch, QR code để truy xuất nguồn gốc và kiểm soát giá thuốc ở từng khâu trong chuỗi phân phối.
• Siết chặt quản lý giá thuốc: Thực hiện nghiêm túc việc kê khai, kê khai lại giá thuốc theo quy định. Tăng cường công tác hậu kiểm, xử lý nghiêm các trường hợp tự ý tăng giá thuốc hoặc bán cao hơn giá kê khai.
• Khuyến khích phân phối trực tiếp: Tạo cơ chế thông thoáng để các nhà sản xuất trong nước và nhà nhập khẩu trực tiếp cung ứng thuốc đến các cơ sở điều trị và chuỗi nhà thuốc bán lẻ lớn, giảm bớt các đại lý trung gian.
• Nâng cao năng lực hệ thống y tế cơ sở: Đảm bảo cung ứng đủ thuốc thiết yếu, thuốc bảo hiểm y tế tại các trạm y tế xã, phường để người dân dễ dàng tiếp cận nguồn thuốc chất lượng, giá cả hợp lý ngay tại địa phương.

Đẩy mạnh các chính sách an sinh xã hội và chăm sóc sức khỏe toàn dân

Bên cạnh việc rà soát hệ thống phân phối thuốc, Chính phủ cũng yêu cầu Bộ Y tế tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách quản lý dược, trang thiết bị y tế; chủ động giải quyết dứt điểm tình trạng thiếu thuốc, vật tư và thiết bị y tế tại các cơ sở khám chữa bệnh. Đồng thời, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát chất lượng thuốc lưu hành trên thị trường, bảo đảm an toàn và quyền lợi của người sử dụng.

Nghị quyết cũng yêu cầu đẩy mạnh triển khai lộ trình khám sức khỏe định kỳ, khám sức khỏe miễn phí cho người dân theo chỉ đạo của Trung ương. Các địa phương phải chủ động xây dựng kế hoạch cụ thể, chuẩn bị đầy đủ nguồn lực và cơ sở vật chất để tổ chức thực hiện hiệu quả khi được triển khai đồng bộ trên phạm vi cả nước.

Việc quyết liệt chấn chỉnh hệ thống phân phối thuốc không chỉ là giải pháp kinh tế nhằm giảm chi phí cho người dân, mà còn là một chính sách nhân văn sâu sắc, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân vào hệ thống y tế nước nhà, hướng tới mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn dân một cách bền vững và công bằng.