Trong bối cảnh đẩy mạnh cải cách hành chính, cuối tháng 5/2021, Bộ Nội vụ đã chính thức đưa ra một đề xuất mang tính đột phá, hứa hẹn sẽ cởi bỏ "chiếc vòng kim cô" về bằng cấp, chứng chỉ vốn gây nhiều tranh cãi và áp lực cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong suốt nhiều năm qua.

Gánh nặng từ những chứng chỉ mang tính hình thức

Theo báo cáo của Bộ Nội vụ, công tác đào tạo, bồi dưỡng và cấp chứng chỉ đối với công chức, viên chức thời gian qua đã bộc lộ không ít tồn tại. Nhiều chương trình bồi dưỡng vẫn nặng về lý thuyết, chưa thực sự sát với yêu cầu thực tế của vị trí việc làm. Đặc biệt, tình trạng trùng lặp nội dung giữa các chương trình bồi dưỡng theo tiêu chuẩn ngạch, chức danh nghề nghiệp hoặc trùng với kiến thức đã được đào tạo tại bậc đại học diễn ra khá phổ biến.

Việc yêu cầu chứng chỉ ngoại ngữ và tin học đối với mọi đối tượng đã không còn phù hợp với thực tiễn. Hiện nay, các cơ sở giáo dục đại học đều đã có quy định về chuẩn đầu ra ngoại ngữ, tin học. Do đó, việc bắt buộc công chức, viên chức phải nộp thêm các chứng chỉ này khi thi tuyển, nâng ngạch hoặc bổ nhiệm đã tạo ra những chi phí không cần thiết và nảy sinh tiêu cực trong việc "chạy" chứng chỉ.

"Việc cắt giảm các chứng chỉ không thực chất là bước đi cần thiết để thực hiện đúng tinh thần của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức sửa đổi 2019, tập trung vào năng lực thực thi công vụ thay vì các loại giấy tờ hình thức."

Đề xuất bãi bỏ hàng loạt chứng chỉ cho 74 ngạch công chức

Trong kiến nghị gửi Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nội vụ đã đưa ra những con số cụ thể về việc cắt giảm. Đáng chú ý nhất là đề xuất bỏ quy định bắt buộc về chứng chỉ ngoại ngữ và tin học đối với tất cả 74 ngạch công chức và 155 chức danh nghề nghiệp viên chức.

Bên cạnh đó, lộ trình cắt giảm các loại chứng chỉ bồi dưỡng khác cũng được xác định rõ ràng:

• Giảm 17 chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn ngạch công chức.
• Cắt giảm 87 chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp viên chức.
• Tích hợp các chương trình bồi dưỡng có nội dung tương đồng để tránh chồng chéo, tăng cường bồi dưỡng theo vị trí việc làm.

Việc rà soát này không chỉ dừng lại ở khối hành chính mà còn lan tỏa sang các ngành đặc thù. Bộ Nội vụ xác định có sự chồng chéo đáng kể trong chương trình bồi dưỡng giáo viên do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định, cần phải được điều chỉnh ngay để giảm áp lực cho đội ngũ nhà giáo.

Hướng tới sự chuyên nghiệp và thực chất

Đề xuất này của Bộ Nội vụ nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ dư luận và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Việc thực hiện các quy định tại Luật cán bộ, công chức 2008 và Luật viên chức 2010 sẽ trở nên thực chất hơn khi năng lực của người lao động được đánh giá qua hiệu quả công việc thay vì số lượng chứng chỉ họ sở hữu.

Bộ Nội vụ cũng đề nghị các Bộ, ngành liên quan khẩn trương rà soát, sửa đổi các thông tư quy định về tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp chuyên ngành để đồng bộ hóa với chủ trương này. Đây được xem là một cuộc cách mạng trong công tác quản lý nhân sự của khu vực công, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ tinh gọn, chuyên nghiệp và tận tâm phục vụ nhân dân.