Thay đổi mang tính bước ngoặt trong quy định xử phạt hành chính về hộ tịch

Trong bối cảnh cải cách thủ tục hành chính đang được đẩy mạnh, Chính phủ vừa ban hành Nghị định 82/2020/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp; hành chính tư pháp; hôn nhân và gia đình... Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất, nhận được sự quan tâm lớn của dư luận chính là việc bãi bỏ hình thức phạt cảnh cáo đối với hành vi đăng ký khai sinh muộn cho con.

Niềm hạnh phúc của cha mẹ khi đón con chào đời và thực hiện thủ tục khai sinh (ảnh minh họa)

Quy định hiện hành: Đăng ký muộn vẫn bị phạt cảnh cáo

Theo quy định tại Điều 15 Luật Hộ tịch 2014, trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày sinh con, cha hoặc mẹ có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho con; trường hợp cha, mẹ không thể đi đăng ký khai sinh thì ông hoặc bà hoặc người thân thích khác hoặc cá nhân, tổ chức đang nuôi dưỡng trẻ em có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho trẻ em.

Đối chiếu với quy định hiện nay tại Điều 27 Nghị định 110/2013/NĐ-CP, người có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho trẻ em mà không thực hiện đúng thời hạn quy định sẽ bị phạt cảnh cáo. Mặc dù mức phạt cảnh cáo không gây thiệt hại về tài chính, nhưng nó tạo ra tâm lý e ngại và áp lực không đáng có cho các bậc phụ huynh trong giai đoạn bận rộn chăm sóc trẻ sơ sinh.

"Điều 27. Vi phạm quy định về đăng ký khai sinh

1. Phạt cảnh cáo đối với hành vi đăng ký khai sinh không đúng thời hạn quy định."

Từ 01/09/2020: Chính thức bãi bỏ hình thức phạt cảnh cáo

Kể từ ngày 01/09/2020, khi Nghị định 82/2020/NĐ-CP có hiệu lực thi hành, quy định xử phạt đối với hành vi đăng ký khai sinh muộn đã hoàn toàn bị loại bỏ. Điều này đồng nghĩa với việc cha mẹ nếu có lỡ quên hoặc chưa kịp đi làm giấy khai sinh cho con trong vòng 60 ngày đầu thì cũng sẽ không còn bị cơ quan chức năng lập biên bản xử phạt cảnh cáo như trước đây.

Giấy khai sinh là quyền lợi đầu tiên và quan trọng nhất của mỗi đứa trẻ (ảnh minh họa)

Siết chặt quản lý đối với các hành vi gian lận thông tin khai sinh

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng trong khi nới lỏng quy định về thời hạn, Nghị định 82/2020/NĐ-CP lại tăng mức phạt rất nặng đối với các hành vi gian dối, làm sai lệch hồ sơ khai sinh. Cụ thể:

• Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung giấy tờ để làm thủ tục đăng ký khai sinh (Mức phạt cũ tại Nghị định 110/2013/NĐ-CP chỉ từ 300.000 - 500.000 đồng).
• Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với các hành vi: Cam đoan, làm chứng sai sự thật về việc sinh; Cung cấp thông tin, tài liệu sai sự thật về nội dung khai sinh; Sử dụng giấy tờ của người khác để đăng ký khai sinh.

Ngoài ra, người vi phạm còn phải chịu hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm.

Việc bãi bỏ hình thức phạt cảnh cáo khi đăng ký khai sinh muộn là một bước tiến lớn trong việc bảo đảm quyền được khai sinh của trẻ em theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, các bậc phụ huynh vẫn nên chủ động thực hiện đăng ký khai sinh đúng hạn để đảm bảo các quyền lợi về bảo hiểm y tế và các chế độ an sinh xã hội khác cho con em mình một cách kịp thời nhất.