Cán bộ hải quan kiểm tra trang sức, đá quý của khách hành khách tại cửa khẩu (ảnh minh họa)

Trong bối cảnh các quy định về phòng, chống rửa tiền ngày càng được siết chặt, việc mang theo tài sản có giá trị lớn khi băng qua biên giới đòi hỏi sự minh bạch tuyệt đối về nguồn gốc. Mới đây, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành quy định cụ thể về ngưỡng giá trị đá quý, kim khí quý phải khai báo hải quan, tạo ra khung pháp lý quan trọng cho người dân và du khách.

Ngưỡng giá trị 400 triệu đồng và nghĩa vụ khai báo hải quan

Theo quy định tại Điều 11 Thông tư 27/2025/TT-NHNN, cá nhân khi xuất cảnh hoặc nhập cảnh mang theo kim khí quý (trừ vàng) và đá quý có tổng giá trị từ 400.000.000 đồng (Bốn trăm triệu đồng) trở lên bắt buộc phải thực hiện khai báo và xuất trình giấy tờ cho hải quan cửa khẩu.

Việc xác định ngưỡng giá trị này nhằm mục đích kiểm soát dòng luân chuyển tài sản có tính thanh khoản cao, đồng thời ngăn chặn các hành vi vận chuyển trái phép tài sản qua biên giới. Người dân cần lưu ý rằng con số 400 triệu đồng là tổng giá trị của tất cả các loại đá quý, kim khí quý mang theo, không phải tính riêng lẻ từng món.

Danh mục kim khí quý, đá quý nằm trong diện kiểm soát

Không phải mọi loại trang sức đều nằm trong diện phải khai báo theo quy định này. Thông tư 27/2025/TT-NHNN đã phân loại rất rõ ràng:

• Kim khí quý (trừ vàng): Bao gồm bạc, bạch kim (platinum), các loại đồ mỹ nghệ và đồ trang sức được chế tác từ bạc, bạch kim hoặc các hợp kim có chứa các thành phần này.
• Đá quý: Danh mục tập trung vào 4 loại đá quý có giá trị cao nhất hiện nay gồm: Kim cương, Ruby (Hồng ngọc), Saphia (Lam ngọc) và Ê-mơ-rốt (Lục bảo ngọc).

Các loại đá quý và hóa đơn chứng từ đi kèm là điều kiện bắt buộc để thông quan (ảnh minh họa)

Hồ sơ, chứng từ cần chuẩn bị để thông quan thuận lợi

Để việc khai báo diễn ra nhanh chóng và đúng luật, cá nhân cần chuẩn bị bộ hồ sơ chứng minh nguồn gốc hợp pháp của tài sản. Cụ thể:

• Hóa đơn mua hàng: Phải là hóa đơn từ các doanh nghiệp, tổ chức được phép kinh doanh, mua bán kim khí quý, đá quý theo quy định.
• Giấy tờ chứng minh nguồn gốc: Trong trường hợp không có hóa đơn (ví dụ tài sản thừa kế, quà tặng), cá nhân phải có các văn bản khác chứng minh được nguồn gốc hợp pháp.
• Yêu cầu về hình thức: Các giấy tờ này phải là bản chính hoặc bản sao có chứng thực. Đặc biệt, nếu các chứng từ này bằng tiếng nước ngoài, chủ tài sản bắt buộc phải có bản dịch tiếng Việt được công chứng.

Trường hợp cá nhân không xuất trình được giấy tờ hợp lệ hoặc khai báo không trung thực, cơ quan hải quan có quyền tạm giữ tang vật và xử lý theo quy định về vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo mức độ vi phạm.

Lưu ý quan trọng về tiền mặt và vàng

Cần phân biệt rõ quy định về đá quý với quy định về vàng và tiền mặt. Mức giá trị khai báo đối với ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt và vàng vẫn thực hiện theo các văn bản hiện hành riêng biệt của Ngân hàng Nhà nước. Người dân nên cập nhật đồng thời các quy định này để đảm bảo chuyến đi diễn ra suôn sẻ, tránh những rắc rối pháp lý không đáng có tại cửa khẩu.