Trong bối cảnh nền kinh tế đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ vào đầu năm 2026, chính sách thuế luôn là tâm điểm thu hút sự quan tâm của dư luận. Mới đây, Bộ Tài chính đã hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 (số 109/2025/QH15). Với mục tiêu khoan thư sức dân và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, 05 thay đổi lớn dưới đây được kỳ vọng sẽ tạo ra cú hích tài chính đáng kể cho hàng triệu người lao động từ ngày 01/7/2026.

1. Mở rộng diện miễn thuế: Ưu tiên đặc biệt cho nhân lực công nghệ cao

Một trong những điểm sáng nhất của Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 là việc bổ sung các khoản thu nhập được miễn thuế nhằm khuyến khích phát triển khoa học công nghệ. Theo dự thảo mới nhất, có 05 nhóm thu nhập mới sẽ được đưa vào diện miễn thuế TNCN, bao gồm:

• Thu nhập từ tiền lương, tiền công thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
• Thu nhập từ quyền tác giả khi thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
• Thu nhập của các chuyên gia, nhà đầu tư trong hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo.
• Đặc biệt: Miễn thuế 05 năm đối với nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao và nhân lực công nghệ cao thực hiện nghiên cứu chiến lược (như chip bán dẫn, AI).

2. Nâng ngưỡng thu nhập vãng lai phải khấu trừ thuế lên 03 triệu đồng

Đối với những cá nhân làm công việc tự do (freelancer) hoặc ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng, quy định mới mang lại tin vui lớn. Thay vì mức 02 triệu đồng như trước đây, dự thảo đề xuất nâng ngưỡng thu nhập vãng lai phải khấu trừ thuế 10% lên mức 03 triệu đồng/lần.

Sự thay đổi này không chỉ giúp giảm bớt thủ tục hành chính cho doanh nghiệp mà còn giúp những người có thu nhập thấp, thu nhập không ổn định giữ lại được toàn bộ số tiền công của mình để trang trải cuộc sống mà không phải chờ đợi quyết toán thuế để được hoàn lại.

3. Tăng mạnh các khoản khấu trừ chi phí tiền lương, tiền công

Nhằm đảm bảo quyền lợi sát sườn cho người lao động, Điều 8 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 và dự thảo Nghị định đã điều chỉnh tăng nhiều mức chi phí được trừ:

3.1. Quỹ hưu trí tự nguyện: Tăng gấp 3 lần mức trừ

Mức tối đa được trừ khi đóng góp quỹ hưu trí tự nguyện dự kiến tăng từ 01 triệu đồng/tháng lên 03 triệu đồng/tháng. Điều này khuyến khích người dân chủ động xây dựng kế hoạch tài chính dài hạn cho tuổi già.

3.2. Tiền ăn giữa ca: Nâng mức khống chế lên 1,2 triệu đồng

Trong bối cảnh giá cả dịch vụ ăn uống tăng cao, mức chi tiền ăn giữa ca không tính vào thu nhập chịu thuế được đề xuất nâng lên 1,2 triệu đồng/người/tháng. Đây là sự điều chỉnh hợp lý so với mức cũ, giúp doanh nghiệp có thêm dư địa chăm sóc đời sống dinh dưỡng cho nhân viên.

3.3. Trợ cấp thôi việc, mất việc làm: Bảo vệ tối đa người lao động

Dự thảo khẳng định các khoản trợ cấp thôi việc, mất việc làm theo quy định pháp luật sẽ không tính vào thu nhập chịu thuế. Thậm chí, nếu doanh nghiệp chi trả cao hơn mức luật định (ghi trong hợp đồng hoặc thỏa ước lao động), phần vượt mức này cũng được đề xuất không tính thuế, thể hiện tính nhân văn sâu sắc của chính sách mới.

4. Thuế suất 5% cho các loại hình thu nhập mới phát sinh

Để bắt kịp xu hướng kinh tế số, Điều 19 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 đã luật hóa việc đánh thuế đối với các khoản thu nhập từ chuyển nhượng tên miền quốc gia ".vn", tín chỉ các-bon và biển số xe trúng đấu giá. Thuế suất áp dụng là 5% trên phần thu nhập vượt quá 20 triệu đồng/lần phát sinh.

5. Nới lỏng điều kiện giảm trừ gia cảnh cho con trên 18 tuổi

Thay vì chỉ giới hạn ở đối tượng "khuyết tật không có khả năng lao động", Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 mở rộng diện người phụ thuộc là con trên 18 tuổi bao gồm: Người bị khuyết tật; Người không có khả năng lao động; Người mất năng lực hành vi dân sự. Đồng thời, mức giảm trừ gia cảnh cũng được ấn định ở mức mới:

a) Mức giảm trừ đối với người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm);

b) Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng.

Với những cải cách mang tính đột phá này, hệ thống thuế thu nhập cá nhân từ năm 2026 không chỉ đóng vai trò điều tiết ngân sách mà còn thực sự trở thành công cụ hỗ trợ an sinh xã hội, thúc đẩy sự phát triển bền vững của đội ngũ trí thức và lao động chất lượng cao tại Việt Nam.