Từ ngày 01/7/2025, công tác quản lý lâm nghiệp tại Việt Nam sẽ bước sang một giai đoạn mới với sự phân cấp mạnh mẽ về thẩm quyền cho chính quyền cơ sở. Theo quy định tại Nghị định 131/2025/NĐ-CP, Chủ tịch UBND cấp xã sẽ trực tiếp thực hiện việc giao đất, giao rừng cho người dân, thay vì phải thông qua cấp huyện hay cấp tỉnh như trước đây.

Bước đột phá trong phân cấp thẩm quyền quản lý rừng

Tại Điều 13 Nghị định 131/2025/NĐ-CP, Chính phủ đã quy định rõ ràng và mở rộng thẩm quyền cho Chủ tịch UBND cấp xã trong các hoạt động then chốt của ngành lâm nghiệp. Đây được xem là một bước tiến lớn trong cải cách hành chính, giúp đưa chính sách pháp luật đến gần hơn với đời sống của bà con vùng cao, vùng sâu vùng xa.

Cụ thể, Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền quyết định đối với các nội dung sau:

• Giao rừng: Thực hiện giao rừng cho hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư theo quy định tại khoản 2 Điều 23 và điểm d khoản 2 Điều 102 Luật Lâm nghiệp 2017.
• Cho thuê rừng: Áp dụng cho các đối tượng tương tự theo quy định tại khoản 3 Điều 36 Nghị định 156/2018/NĐ-CP.
• Thu hồi rừng: Thực hiện thu hồi trong các trường hợp quy định tại Nghị định 156/2018/NĐ-CP và Điều 248 Luật Đất đai 2024.

Chuyển mục đích sử dụng rừng: Người dân không còn phải "chờ" cấp trên

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là thẩm quyền quyết định chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác đối với cá nhân. Căn cứ vào khoản 2 Điều 23 Luật Lâm nghiệp (đã được sửa đổi, bổ sung tại điểm b khoản 6 Điều 248 Luật Đất đai 2024), Chủ tịch UBND cấp xã sẽ là người trực tiếp xem xét và ra quyết định.

"Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền giao rừng, cho thuê rừng, thu hồi rừng, chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác đối với hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư trên địa bàn quản lý theo quy định của pháp luật."

Quy trình tinh gọn, thời gian giải quyết nhanh chóng

Để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả, các thủ tục hành chính này sẽ được thực hiện theo trình tự nghiêm ngặt quy định tại Phụ lục III ban hành kèm theo Nghị định 131/2025/NĐ-CP. Thời hạn giải quyết hồ sơ đã được rút ngắn đáng kể, chỉ dao động từ 07 đến 20 ngày làm việc tùy theo loại hình thủ tục.

So với quy định cũ tại Nghị định 156/2018/NĐ-CP, nơi mà thẩm quyền tập trung ở cấp huyện và cấp tỉnh, sự thay đổi này không chỉ giúp giảm tải áp lực cho các cơ quan cấp trên mà còn tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân trong việc tiếp cận và sử dụng nguồn lực đất đai, rừng một cách hợp pháp và hiệu quả.

Việc trao quyền cho cấp xã cũng đòi hỏi sự nâng cao năng lực quản lý và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ địa phương, đảm bảo việc giao đất, giao rừng đúng đối tượng, đúng quy hoạch và bền vững.