Trong nhiều năm qua, quy định người lao động đã qua đào tạo (có bằng nghề, trung cấp, cao đẳng, đại học...) phải được trả lương cao hơn ít nhất 7% so với mức lương tối thiểu vùng đã trở thành "luật bất thành văn" trong quan hệ lao động. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, khi Nghị định 293/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, quy định này đã có những thay đổi căn bản mà cả người lao động và doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý.

Thực hư việc bỏ quy định trả lương cao hơn 7% cho người có bằng cấp

Căn cứ theo quy định tại Điều 5 Nghị định 293/2025/NĐ-CP, Chính phủ quy định về việc áp dụng mức lương tối thiểu và trách nhiệm của người sử dụng lao động. Điểm đáng chú ý nhất là từ ngày 01/01/2026, pháp luật không còn bắt buộc người sử dụng lao động phải trả lương cao hơn ít nhất 7% cho người lao động làm công việc đòi hỏi qua học tập, đào tạo nghề đối với các hợp đồng lao động mới.

"Người sử dụng lao động có trách nhiệm rà soát lại các thỏa thuận trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể và các quy chế của người sử dụng lao động để điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp; không được cắt giảm hoặc từ bỏ các chế độ tiền lương khi người lao động làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm, chế độ bồi dưỡng bằng hiện vật và các chế độ khác theo quy định của pháp luật lao động."

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ hai trường hợp để đảm bảo quyền lợi:

• Đối với hợp đồng ký trước ngày 01/01/2026: Nếu trong hợp đồng hoặc thỏa ước lao động tập thể đã có thỏa thuận trả lương cao hơn ít nhất 7% cho người có bằng cấp, thì doanh nghiệp phải tiếp tục thực hiện thỏa thuận này, trừ khi các bên có thỏa thuận mới khác.
• Đối với hợp đồng ký từ ngày 01/01/2026: Các bên tự thỏa thuận mức lương nhưng không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng do Chính phủ quy định. Việc trả thêm 7% hay không hoàn toàn phụ thuộc vào sự thỏa thuận và năng lực của người lao động.

Mức lương tối thiểu vùng áp dụng từ ngày 01/01/2026

Dù không còn bắt buộc cộng thêm 7%, nhưng mức lương tối thiểu vùng năm 2026 đã được điều chỉnh tăng đáng kể theo Điều 3 Nghị định 293/2025/NĐ-CP. Cụ thể như sau:

Mức lương này áp dụng cho tất cả người lao động làm việc theo hợp đồng lao động theo quy định của Bộ luật Lao động 2019, bao gồm cả doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức, hộ gia đình có thuê mướn lao động.

Cách xác định vùng để áp dụng mức lương chính xác

Việc xác định đúng địa bàn vùng là cực kỳ quan trọng để đảm bảo người lao động nhận đúng mức lương tối thiểu. Theo quy định, địa bàn vùng được xác định theo nơi hoạt động của người sử dụng lao động:

• Doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn thuộc vùng nào thì áp dụng mức lương của vùng đó.
• Nếu có nhiều chi nhánh ở các vùng khác nhau, chi nhánh ở đâu áp dụng mức lương tại địa bàn đó.
• Đối với các khu công nghiệp, khu chế xuất nằm trên các địa bàn có mức lương khác nhau thì áp dụng theo địa bàn có mức lương cao nhất.

Như vậy, dù quy định cứng về việc cộng 7% cho bằng cấp không còn xuất hiện trong văn bản mới, nhưng với việc tăng mức lương tối thiểu vùng, thu nhập thực tế của người lao động vẫn được đảm bảo và cải thiện. Người lao động cần nắm vững các quy định này để thương thảo hợp đồng hiệu quả hơn trong bối cảnh mới.