Ngày 25/11/2019, tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XIV đã chính thức thông qua Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam sửa đổi 2019. Với nhiều điểm mới mang tính đột phá, văn bản này không chỉ hoàn thiện khung pháp lý mà còn mở ra cánh cửa thông thoáng hơn cho hoạt động đầu tư, du lịch và làm việc của người nước ngoài tại Việt Nam kể từ ngày 01/7/2020.

1. Cấp thị thực theo danh sách cho khách du lịch đường biển

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất tại Điều 7 của Luật mới là việc mở rộng đối tượng được cấp thị thực theo danh sách. Trước đây, theo quy định cũ, thị thực thường được cấp riêng cho từng người, ngoại trừ trẻ em dưới 14 tuổi chung hộ chiếu với cha mẹ.

Tuy nhiên, từ ngày 01/7/2020, pháp luật cho phép cấp thị thực theo danh sách xét duyệt nhân sự của cơ quan quản lý xuất nhập cảnh đối với:

• Người nước ngoài tham quan, du lịch bằng đường biển hoặc quá cảnh đường biển có nhu cầu vào nội địa tham quan, du lịch theo chương trình do doanh nghiệp lữ hành quốc tế tại Việt Nam tổ chức.
• Thành viên tàu quân sự nước ngoài đi theo chương trình hoạt động chính thức của chuyến thăm ngoài phạm vi tỉnh, thành phố nơi tàu neo đậu.

Quy định này được đánh giá là bước tiến lớn trong việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, thúc đẩy ngành du lịch tàu biển phát triển mạnh mẽ hơn trong thời gian tới.

2. Bước ngoặt: Cho phép chuyển đổi mục đích thị thực ngay tại Việt Nam

Trước đây, nguyên tắc "thị thực không được chuyển đổi mục đích" là một rào cản lớn khiến người nước ngoài phải xuất cảnh rồi mới được nhập cảnh lại theo diện mới. Luật sửa đổi 2019 đã "cởi trói" quy định này bằng cách cho phép chuyển đổi mục đích trong 04 trường hợp cụ thể:

• Nhà đầu tư: Có giấy tờ chứng minh là nhà đầu tư hoặc người đại diện cho tổ chức nước ngoài đầu tư tại Việt Nam.
• Quan hệ gia đình: Có giấy tờ chứng minh quan hệ là cha, mẹ, vợ, chồng, con với cá nhân mời, bảo lãnh.
• Người lao động: Được cơ quan, tổ chức mời, bảo lãnh vào làm việc và có giấy phép lao động hoặc xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động.
• Người dùng E-visa: Nhập cảnh bằng thị thực điện tử và có giấy phép lao động hoặc xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động.

Khi thuộc các trường hợp này, người nước ngoài sẽ được cấp thị thực mới có ký hiệu và thời hạn phù hợp với mục đích chuyển đổi mà không cần phải rời khỏi lãnh thổ Việt Nam.

3. Chính thức luật hóa thị thực điện tử (E-visa)

Dù đã được thực hiện thí điểm, nhưng đến Luật sửa đổi 2019, thị thực điện tử mới chính thức được đưa vào văn bản luật. Theo đó, thị thực điện tử là loại thị thực được cấp qua giao dịch điện tử, có giá trị một lần và thời hạn không quá 30 ngày.

Việc luật hóa E-visa khẳng định quyết tâm của Chính phủ trong việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý nhà nước, giúp người nước ngoài có thể dễ dàng đăng ký visa trực tuyến mà không cần qua các cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam ở nước ngoài.

4. Miễn thị thực cho người nước ngoài vào khu kinh tế ven biển

Nhằm thu hút đầu tư và phát triển kinh tế vùng, Điều 12 của Luật đã bổ sung thêm trường hợp được miễn thị thực khi vào khu kinh tế ven biển do Chính phủ quyết định.

Tuy nhiên, để được hưởng chính sách này, khu kinh tế ven biển phải đáp ứng đủ 04 điều kiện khắt khe:

"a) Có sân bay quốc tế; b) Có không gian riêng biệt; c) Có ranh giới địa lý xác định, cách biệt với đất liền; d) Phù hợp với chính sách phát triển kinh tế - xã hội và không làm phương hại đến quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội của Việt Nam."

Quy định này không chỉ tạo đòn bẩy cho các khu kinh tế ven biển mà còn đảm bảo yếu tố an ninh quốc gia trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Tóm lại, những thay đổi trong Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam sửa đổi 2019 cho thấy một hình ảnh Việt Nam ngày càng cởi mở, minh bạch và hiện đại trong mắt bạn bè quốc tế. Người nước ngoài và các doanh nghiệp cần nắm vững các quy định này để chuẩn bị tốt nhất cho các kế hoạch từ tháng 7/2020.