Trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, Chính phủ đã ban hành Nghị định 152/2026/NĐ-CP hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thi hành án dân sự 2025. Nghị định này không chỉ đơn thuần là văn bản hướng dẫn thủ tục mà còn là nền tảng pháp lý quan trọng để hiện đại hóa toàn diện hoạt động thi hành án, đưa các giao dịch và tương tác giữa cơ quan thi hành án với người dân lên môi trường số.

1. Thực hiện thi hành án trên nền tảng số tập trung

Theo quy định tại Điều 5 Nghị định 152/2026/NĐ-CP, toàn bộ các hoạt động thi hành án dân sự từ khâu tiếp nhận đơn, thụ lý đến tổ chức thi hành sẽ được thực hiện song song hoặc hoàn toàn trên môi trường số. Các nền tảng chủ đạo bao gồm:

• Nền tảng số thi hành án dân sự chuyên ngành.
• Cổng Dịch vụ công quốc gia và Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Bộ Tư pháp.
• Đặc biệt là việc tích hợp sâu rộng với ứng dụng VNeID để định danh và xác thực người dùng.

Việc chuyển đổi này giúp người dân và doanh nghiệp có thể theo dõi tiến độ giải quyết vụ việc của mình mọi lúc, mọi nơi, đảm bảo tính công khai và hạn chế tối đa các tiêu cực có thể phát sinh trong quá trình tiếp xúc trực tiếp.

2. Đơn giản hóa thủ tục yêu cầu thi hành án trực tuyến

Tại Điều 9 của Nghị định, quyền lợi của đương sự được mở rộng tối đa thông qua các hình thức yêu cầu thi hành án linh hoạt. Thay vì phải đến trực tiếp cơ quan thi hành án, người dân có thể:

• Gửi yêu cầu trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công hoặc ứng dụng VNeID.
• Sử dụng chữ ký số hoặc xác thực sinh trắc học để ký các văn bản điện tử.

Nội dung yêu cầu thi hành án cần đảm bảo các thông tin cơ bản về người yêu cầu, bản án, quyết định của Tòa án và đặc biệt là các thông tin về tài sản, điều kiện thi hành án của người phải thi hành án (nếu có) để cơ quan chức năng có cơ sở xử lý nhanh chóng.

3. Thông báo thi hành án qua VNeID: Nhanh chóng và chính xác

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất nằm tại Điều 15 Nghị định 152/2026/NĐ-CP. Theo đó, việc thông báo các quyết định, văn bản thi hành án sẽ được thực hiện qua ứng dụng VNeID. Thời điểm ứng dụng báo tin nhắn đã được gửi thành công đến tài khoản của đương sự được xác định là ngày thông báo hợp lệ.

Quy định này giải quyết triệt để bài toán khó khăn trong việc tống đạt văn bản trực tiếp, nhất là đối với các trường hợp đương sự cố tình lẩn tránh hoặc thay đổi nơi cư trú mà không khai báo. Tính pháp lý của thông báo điện tử giờ đây tương đương với việc giao nhận văn bản giấy truyền thống.

4. Cơ chế xác minh tài sản thông qua kết nối dữ liệu liên thông

Để nâng cao hiệu quả thi hành án, Điều 21 quy định Chấp hành viên có quyền và trách nhiệm xác minh thông tin về tài sản, thu nhập, tài khoản ngân hàng của người phải thi hành án thông qua việc truy cập vào các cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đất đai, đăng ký giao dịch bảo đảm và hệ thống dữ liệu của các tổ chức tín dụng.

"Việc xác minh tài sản trên môi trường số giúp Chấp hành viên nắm bắt kịp thời biến động tài sản, ngăn chặn hành vi tẩu tán tài sản của người phải thi hành án một cách hiệu quả hơn so với phương thức xác minh thủ công trước đây."

5. Công khai thông tin người phải thi hành án chưa có điều kiện thi hành

Đối với các vụ việc chưa có điều kiện thi hành án, Điều 22 và Điều 23 quy định rõ về việc công khai danh sách người phải thi hành án trên Cổng thông tin điện tử của cơ quan thi hành án dân sự. Sau 02 năm kể từ ngày ra quyết định chưa có điều kiện thi hành án mà không có thông tin mới về tài sản, vụ việc sẽ được chuyển sang sổ theo dõi riêng nhưng vẫn được cập nhật định kỳ trên hệ thống số để đảm bảo quyền lợi cho người được thi hành án.

Nghị định 152/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, hứa hẹn sẽ tạo ra một diện mạo mới cho ngành thi hành án dân sự, hướng tới sự chuyên nghiệp, hiện đại và phục vụ nhân dân tốt hơn.