Nỗi lo "nộp nhầm" cơ quan thuế khi quyết toán thuế TNCN

Đối với những cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công tại nhiều nơi, việc xác định chính xác cơ quan thuế để nộp hồ sơ quyết toán luôn là một bài toán nan giải. Trước đây, các tiêu chí về nơi cư trú, nơi tính giảm trừ gia cảnh hay nơi làm việc cuối cùng thường gây ra không ít nhầm lẫn, dẫn đến tình trạng hồ sơ bị trả lại hoặc phải đi lại nhiều lần. Tuy nhiên, với sự ra đời của Nghị định 373/2025/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 126/2020/NĐ-CP), quy trình này đã được đơn giản hóa đáng kể kể từ ngày 14/02/2026.

Quy định mới từ 2026: Ưu tiên nơi có thu nhập lớn nhất

Theo quy định tại Nghị định 126/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 373/2025/NĐ-CP), kể từ ngày 14/02/2026, cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công thuộc diện tổ chức chi trả khấu trừ tại nguồn từ hai nơi trở lên sẽ thực hiện quyết toán thuế theo nguyên tắc mới:

• Cá nhân thực hiện nộp hồ sơ quyết toán thuế tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp tổ chức chi trả thu nhập lớn nhất trong năm.
• Trong trường hợp cá nhân có nhiều nguồn thu nhập lớn nhất trong năm mà các khoản thu nhập này bằng nhau, cá nhân được quyền lựa chọn nộp hồ sơ tại một trong các cơ quan thuế quản lý trực tiếp các tổ chức chi trả đó.

Việc lấy tiêu chí "thu nhập lớn nhất" làm căn cứ xác định nơi quyết toán được đánh giá là minh bạch và dễ thực hiện hơn rất nhiều so với các quy định trước đây. Điều này giúp người nộp thuế dễ dàng tự xác định nghĩa vụ của mình mà không cần phải tính toán phức tạp hay phụ thuộc vào các yếu tố biến động như nơi cư trú hay nơi làm việc cuối cùng.

Cơ chế tự động chuyển hồ sơ: Tin vui cho người nộp thuế

Một trong những điểm sáng nhất của quy định mới chính là cơ chế hỗ trợ người nộp thuế khi xảy ra sai sót. Nếu cá nhân vô tình nộp hồ sơ quyết toán thuế TNCN không đúng cơ quan thuế có thẩm quyền, thay vì bị trả lại hồ sơ như trước, cơ quan thuế đã tiếp nhận sẽ có trách nhiệm:

Căn cứ thông tin trên hệ thống cơ sở dữ liệu ngành thuế để hỗ trợ chuyển hồ sơ đến đúng cơ quan thuế quản lý trực tiếp tổ chức chi trả thu nhập để thực hiện quyết toán theo quy định.

Điều này giúp giảm thiểu tối đa phiền hà cho người dân, đồng thời thể hiện sự chuyển đổi số mạnh mẽ trong công tác quản lý của ngành thuế theo tinh thần của Luật Quản lý thuế 2019. Người nộp thuế sẽ không còn phải lo lắng về việc hồ sơ bị từ chối hay phải đi lại nhiều lần giữa các chi cục thuế khác nhau chỉ vì xác định sai địa điểm nộp.

Bước tiến lớn so với quy định cũ tại Nghị định 126/2020/NĐ-CP

Trước khi có sự điều chỉnh này, Nghị định 126/2020/NĐ-CP xác định nơi quyết toán dựa trên một hệ thống tiêu chí phức tạp như: nơi tính giảm trừ gia cảnh, nơi làm việc cuối cùng, tình trạng hợp đồng lao động... Những quy định này thường khiến người nộp thuế "rối như tơ vò", đặc biệt là với những người thường xuyên thay đổi công việc hoặc làm việc tự do tại nhiều đơn vị.

Việc bãi bỏ các tiêu chí phụ và tập trung vào nguồn thu nhập chính không chỉ giúp người nộp thuế dễ dàng xác định nơi nộp hồ sơ mà còn giúp cơ quan thuế quản lý dòng tiền và nghĩa vụ thuế một cách tập trung, hiệu quả hơn. Đây là một bước cải cách hành chính thuế mạnh mẽ, tiệm cận với xu hướng quản lý thuế hiện đại trên thế giới.

Lưu ý quan trọng về mức giảm trừ gia cảnh và biểu thuế suất mới

Theo hướng dẫn tại Công văn 1296/CT-NVT năm 2026 của Cục Thuế, người nộp thuế cần lưu ý sự khác biệt giữa kỳ quyết toán năm 2025 và kỳ tính thuế năm 2026:

• Đối với kỳ quyết toán năm 2025 (thực hiện đầu năm 2026): Mức giảm trừ gia cảnh vẫn áp dụng theo Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14 (11 triệu đồng/tháng đối với người nộp thuế và 4,4 triệu đồng/tháng đối với mỗi người phụ thuộc). Biểu thuế lũy tiến từng phần gồm 07 bậc theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007.
• Kể từ kỳ tính thuế năm 2026 (áp dụng từ ngày 01/01/2026): Mức giảm trừ gia cảnh được điều chỉnh tăng lên theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 (15,5 triệu đồng/tháng đối với người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng đối với mỗi người phụ thuộc). Đồng thời, biểu thuế lũy tiến từng phần được rút gọn còn 05 bậc theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 (Luật số 109/2025/QH15).

Lời khuyên từ chuyên gia: Dù đã có cơ chế hỗ trợ chuyển hồ sơ tự động giữa các cơ quan thuế, người nộp thuế vẫn nên chủ động kiểm tra kỹ các chứng từ khấu trừ thuế trong năm để xác định đúng đơn vị chi trả lớn nhất. Việc này giúp quá trình quyết toán diễn ra nhanh chóng, thuận lợi và tránh các thủ tục xác minh không cần thiết từ phía cơ quan thuế.