Bạn đang sử dụng đất từ trước ngày 01/7/2014 nhưng chưa có giấy tờ? Đừng bỏ lỡ những thay đổi mang tính bước ngoặt của Luật Đất đai 2024 giúp việc cấp Sổ đỏ trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Dưới đây là những lưu ý quan trọng mà người sử dụng đất cần nắm vững để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

1. Điều kiện "nới lỏng" cấp Sổ đỏ cho đất không giấy tờ

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất tại Điều 138 Luật Đất đai 2024 chính là việc mở rộng cơ hội cấp Giấy chứng nhận (Sổ đỏ) cho đất không có giấy tờ sử dụng từ ngày 15/10/1993 đến trước ngày 01/7/2014.

Để được cấp Sổ đỏ, người sử dụng đất cần đáp ứng các điều kiện cơ bản sau:

• Thời điểm sử dụng: Đất đã được sử dụng ổn định trong khoảng thời gian nêu trên.
• Xác nhận không tranh chấp: Được Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã nơi có đất xác nhận là đất không có tranh chấp.

Tùy vào hiện trạng sử dụng, diện tích đất ở sẽ được công nhận khác nhau. Chẳng hạn, nếu thửa đất có nhà ở và diện tích bằng hoặc lớn hơn hạn mức giao đất ở tại địa phương, diện tích đất ở sẽ được công nhận theo hạn mức. Trường hợp diện tích thực tế xây dựng lớn hơn hạn mức, người dân vẫn có cơ hội được công nhận theo diện tích thực tế nhưng phải thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định.

2. Quyền lợi bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp vượt hạn mức

Theo quy định tại khoản 2 Điều 96 Luật Đất đai 2024, hộ gia đình và cá nhân sử dụng đất nông nghiệp khi bị Nhà nước thu hồi sẽ được bồi thường về đất và chi phí đầu tư còn lại. Đặc biệt, đối với diện tích đất nông nghiệp do nhận chuyển quyền vượt hạn mức trước ngày 01/7/2014, việc bồi thường và hỗ trợ sẽ được thực hiện chi tiết theo hướng dẫn của Chính phủ tại Nghị định 88/2024/NĐ-CP.

Cụ thể, mức bồi thường sẽ phụ thuộc vào thời điểm bắt đầu sử dụng đất (trước 1980, từ 1980 đến 1993, hoặc từ 1993 đến 2014). Điều này đảm bảo tính công bằng và sát thực tế, giúp người dân yên tâm hơn khi thực hiện các dự án thu hồi đất vì mục đích công cộng hoặc phát triển kinh tế.

3. Xử lý các trường hợp vi phạm đất đai trước năm 2014

Luật mới cũng đưa ra lộ trình xử lý nhân văn đối với các trường hợp lấn, chiếm hoặc sử dụng đất sai mục đích trước ngày 01/7/2014. Thay vì thu hồi ngay lập tức, Nhà nước xem xét cấp Sổ đỏ nếu đất đó hiện đang sử dụng ổn định, phù hợp với quy hoạch sử dụng đất và không còn tranh chấp. Đây là nỗ lực lớn nhằm giải quyết những tồn tại lịch sử phức tạp về đất đai tại Việt Nam.

4. Cách xác định diện tích đất ở đối với thửa đất có vườn, ao

Việc xác định diện tích đất ở trong thửa đất có vườn, ao cũng có những thay đổi quan trọng. Người sử dụng đất cần lưu ý các mốc thời gian hình thành thửa đất để đối chiếu với hạn mức công nhận đất ở tại địa phương. Việc nắm rõ quy định này giúp người dân tránh được những thiệt thòi khi thực hiện các giao dịch chuyển nhượng hoặc khi Nhà nước tính giá trị bồi thường.

Lời khuyên từ chuyên gia: Người dân nên chủ động liên hệ với cơ quan đăng ký đất đai tại địa phương để được hướng dẫn kê khai và thực hiện các thủ tục cấp Sổ đỏ sớm nhất, nhằm khẳng định quyền sở hữu và gia tăng giá trị tài sản của mình.