Trong hoạt động đầu tư xây dựng, việc quản trị rủi ro thông qua bảo hiểm không chỉ là biện pháp bảo vệ tài chính mà còn là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc đối với nhiều loại hình công trình. Vậy theo quy định hiện hành tại Nghị định 67/2023/NĐ-CP, bảo hiểm công trình xây dựng bao gồm những gì và mức phí được tính toán ra sao?

1. Những công trình nào bắt buộc phải mua bảo hiểm?

Theo quy định tại Điều 32 Nghị định 67/2023/NĐ-CP, chủ đầu tư có trách nhiệm mua bảo hiểm bắt buộc cho công trình trong thời gian thi công đối với các trường hợp cụ thể. Điều này nhằm đảm bảo rằng các dự án có tầm ảnh hưởng lớn hoặc tiềm ẩn nguy cơ cao đều được bảo vệ trước các biến cố bất ngờ.

Cụ thể, các đối tượng bao gồm:

• Công trình có ảnh hưởng lớn đến an toàn và lợi ích cộng đồng (theo Phụ lục X Nghị định 15/2021/NĐ-CP).
• Công trình có nguy cơ tác động xấu đến môi trường ở mức độ cao (theo Phụ lục III và IV Nghị định 08/2022/NĐ-CP).
• Các công trình có yêu cầu kỹ thuật đặc thù hoặc điều kiện thi công phức tạp.

Điều 32. Đối tượng bảo hiểm

Chủ đầu tư có trách nhiệm mua bảo hiểm bắt buộc công trình trong thời gian xây dựng đối với các công trình sau: ...

2. Số tiền bảo hiểm tối thiểu được xác định như thế nào?

Một trong những thắc mắc phổ biến của các chủ đầu tư là "Mua bao nhiêu là đủ?". Điều 33 Nghị định 67/2023/NĐ-CP đã đưa ra định mức rất rõ ràng.

Số tiền bảo hiểm tối thiểu phải là giá trị đầy đủ của công trình khi hoàn thành. Giá trị này không chỉ bao gồm chi phí xây lắp mà còn phải tính đến:

• Toàn bộ vật liệu và chi phí nhân công.
• Thiết bị lắp đặt, cước phí vận chuyển.
• Các loại thuế, phí và các hạng mục khác do chủ đầu tư cung cấp.

Đặc biệt, pháp luật nhấn mạnh số tiền này không được thấp hơn tổng giá trị hợp đồng xây dựng, bao gồm cả các phần điều chỉnh, bổ sung nếu có.

3. Phạm vi bảo hiểm và các trường hợp bị từ chối bồi thường

Phạm vi bảo hiểm bắt buộc công trình xây dựng khá rộng, bao quát hầu hết các rủi ro bất ngờ trong quá trình thi công. Tuy nhiên, người mua bảo hiểm cần lưu ý các điểm loại trừ để tránh tranh chấp sau này.

Phạm vi bồi thường

Theo khoản 1 Điều 34 Nghị định 67/2023/NĐ-CP, doanh nghiệp bảo hiểm sẽ bồi thường cho các tổn thất phát sinh từ "mọi rủi ro", ngoại trừ các trường hợp loại trừ cụ thể.

Các trường hợp loại trừ trách nhiệm

Dựa trên khoản 2 Điều 34, một số tình huống sẽ không được bảo hiểm chi trả như:

• Chiến tranh, khủng bố, phản ứng hạt nhân.
• Hành vi cố ý vi phạm pháp luật của bên mua bảo hiểm.
• Tổn thất do ngừng thi công (dù là một phần hay toàn bộ).
• Lỗi thiết kế (đối với công trình từ cấp II trở lên).
• Hiện tượng ăn mòn, mài mòn tự nhiên.

4. Cách tính phí bảo hiểm công trình xây dựng mới nhất

Mức phí bảo hiểm không cố định mà phụ thuộc vào giá trị và tính chất của công trình. Điều 37 Nghị định 67/2023/NĐ-CP phân loại như sau:

• Công trình dưới 1.000 tỷ đồng: Phí được tính theo tỷ lệ phần trăm quy định tại Phụ lục III của Nghị định, tùy thuộc vào việc phần lắp đặt chiếm bao nhiêu phần trăm giá trị công trình.
• Công trình từ 1.000 tỷ đồng trở lên: Doanh nghiệp bảo hiểm và khách hàng có thể thỏa thuận mức phí nhưng không được thấp hơn 75% mức phí tương ứng của công trình 1.000 tỷ đồng.

Ngoài ra, doanh nghiệp bảo hiểm có quyền điều chỉnh tăng hoặc giảm phí tối đa 25% dựa trên mức độ rủi ro thực tế của đối tượng bảo hiểm. Nếu thời gian thi công kéo dài hơn dự kiến, hai bên có thể thỏa thuận phí bổ sung tương ứng.

Việc nắm rõ các quy định về bảo hiểm công trình không chỉ giúp chủ đầu tư tuân thủ pháp luật mà còn là "lá chắn" hữu hiệu bảo vệ nguồn vốn trước những rủi ro khó lường trong ngành xây dựng.