Trong bối cảnh nguồn nhân lực chất lượng cao đóng vai trò then chốt tại các đơn vị sự nghiệp công lập, việc "giữ chân" những chuyên gia, nhà khoa học có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao là một chính sách quan trọng. Thay vì nghỉ hưu theo độ tuổi thông thường, pháp luật hiện hành cho phép một số nhóm đối tượng viên chức đặc thù được kéo dài thời gian công tác. Vậy những ai thuộc diện này và quyền lợi của họ ra sao?

1. Những "gương mặt" viên chức nào được nghỉ hưu ở tuổi cao hơn?

Không phải mọi viên chức đều có thể kéo dài thời gian làm việc. Theo quy định tại Nghị định 50/2022/NĐ-CP, chính sách này chỉ áp dụng cho những người có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao hoặc làm việc trong các lĩnh vực đặc thù. Cụ thể bao gồm:

• Giáo sư, Phó Giáo sư: Những nhà giáo có học hàm cao nhất trong hệ thống giáo dục.
• Tiến sĩ hoặc Chuyên khoa II: Những người có trình độ đào tạo chuyên sâu trong các ngành khoa học hoặc y tế.
• Giám định viên pháp y, pháp y tâm thần: Những chuyên gia trong lĩnh lĩnh vực tư pháp đặc thù.
• Người có chuyên môn cao trong lĩnh vực đặc thù: Theo danh mục quy định của từng ngành.

Việc xác định đúng đối tượng là bước đầu tiên để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả của chính sách trọng dụng nhân tài theo tinh thần của Luật Viên chức 2010.

2. Thời gian "gia hạn" tối đa là bao lâu?

Một câu hỏi mà nhiều viên chức quan tâm là họ sẽ được làm việc thêm bao nhiêu năm? Khoản 2 Điều 3 Nghị định 50/2022/NĐ-CP đã nêu rõ giới hạn này:

"Việc nghỉ hưu ở tuổi cao hơn đối với viên chức không quá 5 năm (60 tháng), tính từ thời điểm viên chức đủ tuổi nghỉ hưu theo Nghị định số 135/2020/NĐ-CP ngày 18 tháng 11 năm 2020 của Chính phủ quy định về tuổi nghỉ hưu."

Như vậy, với lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu hiện nay, một giáo sư nam có thể cống hiến đến năm 67 tuổi, trong khi giáo sư nữ có thể làm việc đến năm 65 tuổi (tính từ năm 2035 trở đi).

3. Điều kiện và quy trình thực hiện: Không chỉ là nguyện vọng cá nhân

Để được xem xét nghỉ hưu ở tuổi cao hơn, viên chức cần đáp ứng "kiềng ba chân" về điều kiện: Nhu cầu của đơn vị - Sức khỏe của cá nhân - Sự tự nguyện. Cụ thể, viên chức phải có đủ sức khỏe để đảm đương công việc, không trong thời gian bị kỷ luật và quan trọng nhất là đơn vị sự nghiệp công lập phải thực sự có nhu cầu sử dụng vị trí đó.

Quy trình thực hiện được chuẩn hóa qua các bước:

1. Thông báo chủ trương: Đơn vị công bố nhu cầu kéo dài thời gian công tác hàng năm.
2. Nộp đơn đề nghị: Viên chức gửi đơn trước thời điểm nghỉ hưu ít nhất 06 tháng.
3. Xem xét và quyết định: Cơ quan có thẩm quyền đánh giá dựa trên năng lực và nhu cầu thực tế.
4. Gửi quyết định: Hoàn tất thủ tục trước khi viên chức nghỉ hưu 03 tháng.

4. Chế độ đãi ngộ: Quyền lợi đi đôi với trách nhiệm

Khi được "giữ chân" làm việc, viên chức vẫn được hưởng đầy đủ các quyền lợi như một viên chức đang trong biên chế. Theo Điều 5 Nghị định 50/2022/NĐ-CP, họ tiếp tục được hưởng lương theo hạng chức danh nghề nghiệp hiện giữ và các phụ cấp liên quan.

Tuy nhiên, có một lưu ý quan trọng: Viên chức nghỉ hưu ở tuổi cao hơn chỉ thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, nghiệp vụ thuần túy. Họ sẽ không tiếp tục giữ các chức vụ lãnh đạo, quản lý và cũng không được bảo lưu phụ cấp chức vụ lãnh đạo trong thời gian này. Điều này nhằm tạo điều kiện cho thế hệ kế cận tiếp quản công tác quản lý, trong khi vẫn tận dụng được trí tuệ của các bậc tiền bối cho công tác nghiên cứu, giảng dạy.

Việc thực hiện đúng các quy định về nghỉ hưu ở tuổi cao hơn không chỉ đảm bảo quyền lợi cho viên chức mà còn giúp các đơn vị sự nghiệp công lập duy trì được đội ngũ chuyên gia nòng cốt, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ công cho xã hội.