Trong bối cảnh công nghệ số phát triển, vay tiền qua ứng dụng (app) đã trở thành một giải pháp tài chính nhanh chóng. Tuy nhiên, sự tiện lợi này cũng kéo theo vô số hệ lụy khi các đối tượng tội phạm lợi dụng để thực hiện các hành vi lừa đảo tinh vi, đẩy người dân vào cảnh nợ nần chồng chất.

Vay tiền qua app - Tiện lợi hay "cái bẫy" ngọt ngào?

Vay tiền qua app thực chất là một hình thức giao dịch dân sự được thực hiện trên nền tảng số. Theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015, các bên có quyền tự do thỏa thuận về nội dung hợp đồng nhưng không được vi phạm điều cấm của luật.

Thực tế, nhiều app vay tiền hiện nay hoạt động không có giấy phép, yêu cầu người vay cung cấp thông tin cá nhân, quyền truy cập danh bạ và hình ảnh. Đây chính là kẽ hở để các đối tượng thực hiện hành vi cưỡng đoạt tài sản hoặc khủng bố tinh thần nếu người vay chậm trả nợ.

Điểm mặt các chiêu trò lừa đảo phổ biến nhất

1. Thu phí hồ sơ nhưng không giải ngân

Đây là thủ đoạn đánh vào tâm lý cần tiền gấp của người dân. Các đối tượng yêu cầu người vay chuyển trước một khoản tiền gọi là "phí bảo hiểm khoản vay" hoặc "phí xét duyệt hồ sơ". Sau khi nhận được tiền, chúng lập tức cắt đứt liên lạc và không giải ngân bất kỳ đồng nào.

2. Lãi suất "cắt cổ" núp bóng phí dịch vụ

Nhiều ứng dụng quảng cáo lãi suất thấp nhưng thực tế lại thu các loại phí dịch vụ, phí tư vấn cực cao. Tổng số tiền người vay phải trả có thể lên tới hàng trăm, thậm chí hàng nghìn phần trăm mỗi năm. Hành vi này có dấu hiệu của tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự theo quy định tại Điều 201 Bộ luật Hình sự 2015.

1. Người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 05 lần trở lên của mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.

Cách nhận diện ứng dụng cho vay hợp pháp

Để tránh rơi vào bẫy "tín dụng đen", người dân cần kiểm tra kỹ các thông tin sau trước khi đăng ký vay:

• Thông tin pháp lý: Tên công ty, mã số thuế, địa chỉ trụ sở rõ ràng.
• Lãi suất: Phải tuân thủ quy định tại Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015 (không quá 20%/năm).
• Quyền riêng tư: Không yêu cầu truy cập danh bạ hoặc tài khoản mạng xã hội một cách bất thường.

Quy trình tố cáo khi bị lừa đảo vay tiền qua app

Khi nhận thấy mình đã trở thành nạn nhân, bạn cần bình tĩnh và thực hiện các bước sau:

Bước 1: Thu thập chứng cứ. Lưu lại toàn bộ tin nhắn, lịch sử cuộc gọi, biên lai chuyển tiền và các thông tin về ứng dụng vay.

Bước 2: Gửi đơn tố giác. Theo Điều 145 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, bạn có thể gửi đơn tố cáo đến Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát hoặc Công an xã, phường nơi gần nhất.

Chế tài xử lý đối với các đối tượng lừa đảo

Hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua app có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015. Tùy vào tính chất và mức độ chiếm đoạt, người phạm tội có thể đối mặt với hình phạt tù từ 06 tháng đến chung thân.

Việc hiểu rõ pháp luật không chỉ giúp bạn bảo vệ tài sản cá nhân mà còn góp phần đẩy lùi các tệ nạn xã hội liên quan đến tín dụng đen núp bóng công nghệ.