Việc quay trở lại thị trường lao động sau kỳ nghỉ thai sản luôn là một thử thách lớn đối với các bà mẹ trẻ. Thấu hiểu những khó khăn đó, pháp luật lao động Việt Nam năm 2018 đã thiết lập những cơ chế bảo vệ đặc biệt dành riêng cho lao động nữ đang nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi.

Dưới đây là phân tích chi tiết về 4 quyền lợi "vàng" mà mọi mẹ bỉm sữa cần nắm vững để tự bảo vệ mình tại nơi làm việc theo quy định của Bộ luật Lao động 2012.

1. Miễn trừ làm thêm giờ, làm việc ban đêm và đi công tác xa

Một trong những ưu tiên hàng đầu của pháp luật là đảm bảo sức khỏe cho người mẹ và thời gian chăm sóc trẻ sơ sinh. Theo quy định tại khoản 1 Điều 155 Bộ luật Lao động 2012, người sử dụng lao động không được phép cử lao động nữ đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi thực hiện các công việc sau:

• Làm việc ban đêm;
• Làm thêm giờ;
• Đi công tác xa.

Quy định này mang tính bắt buộc, nhằm giúp các bà mẹ có đủ thời gian nghỉ ngơi và duy trì nguồn sữa mẹ quý giá cho con. Ngay cả khi người lao động tự nguyện, doanh nghiệp cũng cần hết sức thận trọng để tránh vi phạm các nguyên tắc bảo vệ lao động nữ.

2. "Lá chắn" bảo vệ công việc: Không bị sa thải hay chấm dứt hợp đồng

Nỗi lo mất việc sau sinh là có thật đối với nhiều phụ nữ. Tuy nhiên, pháp luật đã tạo ra một rào cản pháp lý vững chắc. Cụ thể, tại khoản 3 Điều 155 Bộ luật Lao động 2012 nêu rõ:

"Người sử dụng lao động không được sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với lao động nữ vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi."

Trường hợp hợp đồng lao động hết hạn trong thời gian lao động nữ nuôi con dưới 12 tháng tuổi, họ còn được ưu tiên giao kết hợp đồng lao động mới. Điều này giúp đảm bảo thu nhập ổn định, giảm bớt áp lực kinh tế cho gia đình trong giai đoạn nhạy cảm này.

3. Tạm hoãn xử lý kỷ luật lao động

Trong quá trình làm việc, nếu lao động nữ có sai sót dẫn đến mức phải xử lý kỷ luật, nhưng họ đang trong thời gian nuôi con dưới 12 tháng tuổi, thì doanh nghiệp không được tiến hành kỷ luật ngay lúc đó.

Căn cứ khoản 4 Điều 155 Bộ luật Lao động 2012, thời hiệu xử lý kỷ luật lao động sẽ được kéo dài. Chỉ khi con đủ 12 tháng tuổi, nếu vẫn còn thời hiệu, người sử dụng lao động mới có quyền thực hiện các thủ tục xử lý theo quy định. Đây là quy định nhân văn, tránh gây thêm áp lực tâm lý cho người mẹ đang nuôi con nhỏ.

4. Chế độ nghỉ 60 phút mỗi ngày hưởng nguyên lương

Đây là quyền lợi thiết thực nhất mà các mẹ bỉm sữa thường xuyên áp dụng. Theo khoản 5 Điều 155 Bộ luật Lao động 2012, lao động nữ trong thời gian nuôi con dưới 12 tháng tuổi được nghỉ mỗi ngày 60 phút trong thời gian làm việc để cho con bú, vắt, trữ sữa, nghỉ ngơi.

Lưu ý quan trọng:

• Thời gian nghỉ này vẫn được hưởng đủ tiền lương theo hợp đồng lao động.
• Người lao động có thể thỏa thuận với chủ doanh nghiệp để linh hoạt thời gian: đi muộn 1 tiếng, về sớm 1 tiếng hoặc nghỉ giữa giờ tùy theo điều kiện thực tế.

Việc nắm vững các quy định tại Điều 155 Bộ luật Lao động 2012 không chỉ giúp lao động nữ tự bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình mà còn giúp doanh nghiệp xây dựng môi trường làm việc văn minh, tuân thủ pháp luật.

Nguồn tham khảo: Hệ thống Pháp luật Việt Nam