Trong bối cảnh thực hiện tinh gọn bộ máy và sắp xếp các đơn vị hành chính, nhiều tổ chức thanh tra tại địa phương đã được thay đổi hoặc sáp nhập. Điều này khiến không ít người lao động và doanh nghiệp lúng túng khi cần thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo về lao động và an toàn vệ sinh lao động. Để tháo gỡ vướng mắc này, Bộ Nội vụ đã ban hành Công văn 8239/BNV-VP hướng dẫn cụ thể về thẩm quyền và quy trình giải quyết.

Thách thức khi sắp xếp bộ máy: Ai sẽ giải quyết khiếu nại?

Việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước theo tinh thần mới có thể dẫn đến việc một số tổ chức thanh tra không còn tồn tại độc lập. Tuy nhiên, quyền lợi của người dân và người lao động vẫn phải được đảm bảo xuyên suốt. Theo quy định tại khoản 3 Điều 7 của Nghị quyết 190/2025/QH15:

"Sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, nếu không còn tổ chức thanh tra, người đứng đầu sẽ giao đơn vị trực thuộc thực hiện chức năng tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo."

Như vậy, thẩm quyền giải quyết không mất đi mà được chuyển giao cho các đơn vị trực thuộc theo quyết định của người đứng đầu cơ quan. Điều này đảm bảo mọi đơn thư của người lao động đều có địa chỉ tiếp nhận và xử lý kịp thời.

Quyền khiếu nại của người lao động theo Bộ luật Lao động 2019

Dù bộ máy hành chính có sự thay đổi, các quy định cốt lõi về quyền lợi người lao động vẫn được giữ vững. Điều 131 Bộ luật Lao động 2019 khẳng định người bị xử lý kỷ luật lao động, bị tạm đình chỉ công việc hoặc phải bồi thường thiệt hại có quyền khiếu nại với người sử dụng lao động hoặc cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, khoản 10 Điều 4 Nghị định 150/2025/NĐ-CP cũng nêu rõ Giám đốc Sở có nhiệm vụ và quyền hạn kiểm tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong phạm vi quản lý của mình. Người lao động cần nắm vững các quy định này để gửi đơn đúng nơi, đúng chỗ.

Thẩm quyền giải quyết tố cáo theo Luật Tố cáo 2018

Đối với các hành vi vi phạm pháp luật về lao động và an toàn vệ sinh lao động, việc xác định thẩm quyền giải quyết tố cáo được thực hiện theo nguyên tắc "quản lý đến đâu, giải quyết đến đó". Cụ thể, khoản 1 Điều 41 Luật Tố cáo 2018 quy định tố cáo hành vi vi phạm pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến chức năng quản lý nhà nước của cơ quan nào thì cơ quan đó có trách nhiệm giải quyết.

Bộ Nội vụ đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo sát sao việc giải quyết các đơn thư này, tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm trong quá trình chuyển đổi mô hình tổ chức, nhằm bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của cả người lao động và người sử dụng lao động.

Lời khuyên pháp lý cho người lao động

Khi phát sinh tranh chấp hoặc phát hiện vi phạm, người lao động nên thực hiện các bước sau:

• Thứ nhất: Tìm hiểu kỹ về đơn vị tiếp nhận đơn thư tại địa phương sau khi sắp xếp bộ máy (thường là Văn phòng UBND hoặc đơn vị được ủy quyền).
• Thứ hai: Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, chứng cứ liên quan đến vụ việc khiếu nại, tố cáo.
• Thứ ba: Sử dụng các kênh tư vấn pháp luật chính thống để được hướng dẫn về trình tự, thủ tục theo đúng quy định của Bộ luật Lao động 2019 và Luật Tố cáo 2018.

Việc nắm bắt kịp thời các hướng dẫn từ Bộ Nội vụ không chỉ giúp người lao động tự bảo vệ mình mà còn giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng pháp luật trong quản trị nhân sự.