Trong hoạt động kinh doanh, việc tuân thủ quy định về hóa đơn chứng từ không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là yếu tố then chốt để doanh nghiệp tránh được những rắc rối về thuế. Mới đây, Cục Thuế đã có những phản hồi chính thức liên quan đến vướng mắc trong việc xử phạt vi phạm hành chính (VPHC) đối với hành vi không lập hóa đơn, đặc biệt là trong các trường hợp giao dịch có quy mô lớn.

Trách nhiệm lập hóa đơn: Không phân biệt giá trị giao dịch

Theo tinh thần của Luật Quản lý thuế 2019, nguyên tắc lập hóa đơn điện tử đã được quy định rất rõ ràng. Người bán có nghĩa vụ phải lập hóa đơn để giao cho người mua theo định dạng chuẩn dữ liệu, bất kể giá trị của hàng hóa hay dịch vụ đó là bao nhiêu.

Cụ thể, tại khoản 1 Điều 90 Luật Quản lý thuế 2019 nêu rõ:

“Điều 90. Nguyên tắc lập, quản lý, sử dụng hóa đơn điện tử
1. Khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, người bán phải lập hóa đơn điện tử để giao cho người mua theo định dạng chuẩn dữ liệu và phải ghi đầy đủ nội dung theo quy định của pháp luật về thuế, pháp luật về kế toán, không phân biệt giá trị từng lần bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ.”

Điều này đồng nghĩa với việc, dù là một giao dịch nhỏ lẻ hay một hợp đồng kinh tế có quy mô lớn, việc "quên" hoặc cố tình không xuất hóa đơn đều là hành vi vi phạm pháp luật.

Mức phạt tiền đối với hành vi không lập hóa đơn

Căn cứ vào các quy định tại Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 125/2020/NĐ-CP, hành vi không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ sẽ bị xử lý nghiêm khắc.

Theo giải đáp từ Cục Thuế, người nộp thuế thuộc trường hợp phải lập hóa đơn điện tử mà không thực hiện sẽ bị xem xét xử phạt theo quy định tại khoản 5 Điều 24 Nghị định 125/2020/NĐ-CP:

“Điều 24. Xử phạt hành vi vi phạm quy định về lập hóa đơn khi bán hàng hóa, dịch vụ
5. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho người mua theo quy định, trừ hành vi quy định tại điểm b khoản 2 Điều này.”

Đáng chú ý, đối với các trường hợp vi phạm có quy mô lớn hoặc có nhiều tình tiết tăng nặng, cơ quan thuế sẽ căn cứ vào chi tiết từng vụ việc để áp dụng mức phạt phù hợp, đảm bảo tính răn đe của pháp luật.

Hướng dẫn mới và những thay đổi trong tương lai

Tại Công văn 3082/CT-PC, Cục Thuế cho biết đã ghi nhận những kiến nghị từ Thuế Thành phố Hà Nội về việc xử phạt VPHC đối với hóa đơn. Hiện nay, các nội dung này đã được nghiên cứu và đưa vào dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 125/2020/NĐ-CP.

Hướng sửa đổi sẽ tập trung vào việc đảm bảo tính nghiêm minh nhưng cũng phải phù hợp với khả năng thi hành quyết định xử phạt của người nộp thuế. Điều này cho thấy sự linh hoạt của cơ quan quản lý trong việc vừa thắt chặt kỷ cương, vừa hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ pháp luật một cách bền vững.

Doanh nghiệp cần chủ động cập nhật các quy định về thời điểm lập hóa đơn và nội dung hóa đơn tại Điều 9 và Điều 10 Nghị định 123/2020/NĐ-CP để tránh những sai sót không đáng có dẫn đến bị xử phạt nặng.