Trong hệ thống phân loại đất đai tại Việt Nam, đất quốc phòng và an ninh luôn được đặt dưới sự quản lý nghiêm ngặt nhất do tính chất đặc thù liên quan trực tiếp đến chủ quyền và an ninh quốc gia. Bước sang năm 2026, khi Luật Đất đai 2024 đã đi vào thực thi ổn định, nhiều người dân và doanh nghiệp vẫn thắc mắc về khả năng khai thác, cho thuê loại đất này.

Khái niệm và mục đích sử dụng đất quốc phòng, an ninh

Theo quy định tại điểm c khoản 3 Điều 9 Luật Đất đai 2024, đất quốc phòng, an ninh thuộc nhóm đất phi nông nghiệp. Đây không chỉ đơn thuần là diện tích đất để đóng quân mà còn bao gồm một hệ thống các công trình phục vụ chiến đấu và phòng thủ.

Cụ thể, Điều 200 Luật Đất đai 2024 nêu rõ mục đích sử dụng của loại đất này:

1. Đất quốc phòng, an ninh bao gồm đất sử dụng vào các mục đích quy định tại Điều 78 của Luật này.

Các mục đích này bao gồm làm căn cứ quân sự, công trình phòng thủ quốc gia, trận địa, ga cảng quân sự, kho tàng của lực lượng vũ trang, trường bắn, thao trường, và cả các cơ sở đào tạo, điều dưỡng của quân đội, công an.

Những ai được quyền quản lý và sử dụng loại đất đặc thù này?

Việc xác định chủ thể sử dụng đất là yếu tố tiên quyết để hiểu về quyền hạn đối với diện tích đất đó. Điều 79 Nghị định 102/2024/NĐ-CP quy định người sử dụng đất quốc phòng, an ninh bao gồm các đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, các doanh nghiệp nhà nước do hai Bộ này quản lý, và các đơn vị quân sự, công an từ cấp Trung ương đến cấp xã.

Năm 2026, đất quốc phòng, an ninh có được phép cho thuê không?

Đây là vấn đề pháp lý cốt lõi mà nhiều tổ chức quan tâm. Về nguyên tắc chung, đất quốc phòng, an ninh phải được sử dụng đúng mục đích đã được phê duyệt. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành mở ra cơ chế "kết hợp" thay vì "cho thuê" thuần túy thương mại.

Căn cứ theo khoản 2 Điều 84 Nghị định 102/2024/NĐ-CP, việc khai thác tài sản gắn liền với đất quốc phòng, an ninh được quy định như sau:

2. Việc cho thuê, thế chấp, góp vốn bằng tài sản gắn liền với đất phải thực hiện theo phương án được Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an phê duyệt; đảm bảo hiệu quả, chặt chẽ, không làm ảnh hưởng đến việc thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, an ninh.

Như vậy, câu trả lời là KHÔNG ĐƯỢC TỰ Ý CHO THUÊ. Mọi hoạt động cho thuê tài sản gắn liền với đất hoặc sử dụng đất kết hợp với hoạt động lao động sản xuất, xây dựng kinh tế đều phải có phương án cụ thể và được sự phê duyệt trực tiếp từ Bộ trưởng Bộ Quốc phòng hoặc Bộ trưởng Bộ Công an.

Đặc biệt, pháp luật cũng quy định rất khắt khe rằng trường hợp xử lý tài sản thế chấp hoặc góp vốn chỉ được thực hiện tại các ngân hàng có vốn góp của Nhà nước hoặc ngân hàng của doanh nghiệp quân đội, công an nhằm đảm bảo yêu cầu bảo mật tuyệt đối.

Tóm lại, trong năm 2026, các đơn vị quản lý đất quốc phòng, an ninh không được phép tự ý cho thuê đất như các loại đất thương mại dịch vụ thông thường. Mọi giao dịch liên quan phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình phê duyệt phương án sử dụng đất kết hợp để đảm bảo không làm ảnh hưởng đến nhiệm vụ an ninh quốc gia.