Mệnh lệnh khẩn cấp về xử lý dứt điểm trụ sở, tài sản công dôi dư

Trong bối cảnh đẩy mạnh tinh gọn bộ máy hành chính và sắp xếp lại các cơ quan, đơn vị, vấn đề quản lý, sử dụng và xử lý nhà đất, trụ sở làm việc dôi dư trở thành bài toán trọng tâm. Nhằm siết chặt kỷ luật tài chính và tối ưu hóa nguồn lực công, điểm a mục 9 Phần II Chương trình hành động ban hành kèm Nghị quyết 221 của Chính phủ đã đưa ra chỉ đạo kiên quyết: các bộ, cơ quan ngang bộ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải tiến hành rà soát, thống kê đầy đủ, toàn diện toàn bộ trụ sở, nhà đất và tài sản công dôi dư sau quá trình sắp xếp.

Việc sắp xếp, xử lý tài sản công không đơn thuần là thủ tục giấy tờ hành chính mà phải gắn liền với hiệu quả quản lý, sử dụng thực chất. Mọi quỹ đất và cơ sở vật chất dôi dư sẽ được ưu tiên chuyển đổi công năng để phục vụ cho các lĩnh vực thiết yếu của đời sống xã hội như y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao, sinh hoạt cộng đồng, an sinh xã hội, hành chính công cũng như các thiết chế phục vụ trực tiếp cho Nhân dân.

Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu kiên quyết khắc phục triệt để tình trạng trụ sở bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả hoặc không có phương án xử lý rõ ràng. Tất cả nhiệm vụ này được đặt mốc thời gian hoàn thành dứt điểm trong tháng 10/2026.

Chiểu theo các nguyên tắc được quy định tại Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2017 và hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 03/2025/NĐ-CP, việc phân loại phải được thực hiện công khai, minh bạch theo từng nhóm cụ thể: tài sản tiếp tục sử dụng; tài sản chuyển đổi công năng; tài sản thu hồi, điều chuyển, chuyển giao hoặc xử lý theo các hình thức tài chính khác theo quy định pháp luật.

Phối hợp liên ngành trong bảo vệ và số hóa tập trung hồ sơ, tài liệu

Không chỉ dừng lại ở tài sản vật thể là nhà đất và hạ tầng, quá trình sắp xếp bộ máy còn liên quan trực tiếp đến khối lượng lớn hồ sơ, tài liệu pháp lý và dữ liệu dân sinh. Để bảo đảm tính liên tục và pháp lý, theo điểm b mục 9 Phần II của Chương trình hành động, Bộ Nội vụ chịu trách nhiệm ban hành hướng dẫn chi tiết về việc bàn giao, tiếp nhận, chỉnh lý và phân loại hồ sơ, tài liệu. Yêu cầu tối thượng là tuyệt đối không để xảy ra thất lạc, phân tán hay hư hỏng các hồ sơ liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân cũng như doanh nghiệp.

Đặc biệt, Bộ Nội vụ phối hợp chặt chẽ với Bộ Khoa học và Công nghệ để ban hành hướng dẫn số hóa và quản lý tập trung toàn bộ dữ liệu, tài liệu sau sắp xếp. Việc này tuân thủ các chuẩn mực về ứng dụng công nghệ hiện đại và bảo mật được cụ thể hóa trong các quy định của Nghị định 186/2025/NĐ-CP. Trong đó, các nhóm dữ liệu cốt lõi được ưu tiên chuyển đổi số hàng đầu bao gồm:

• Dữ liệu đất đai và quy hoạch: Bảo đảm tính chính xác về quyền sử dụng đất, mốc giới và lịch sử biến động nhà đất.
• Dữ liệu hộ tịch và dân sinh thiết yếu: Giữ vững thông tin nhân khẩu, trích lục tư pháp của công dân.
• Dữ liệu chính sách xã hội và tài chính: Đảm bảo công khai, đúng đối tượng thụ hưởng, tránh gián đoạn các chế độ an sinh.
• Hồ sơ khiếu nại, tố cáo và cán bộ: Phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra và quản lý nhân sự minh bạch.

Trách nhiệm nâng cấp hạ tầng số và cải tạo cơ sở vật chất cấp cơ sở

Tại cấp địa phương, điểm c mục 9 Phần II đặt ra yêu cầu Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phải chỉ đạo rà soát toàn diện, kiểm kê chi tiết toàn bộ trụ sở làm việc, phòng tiếp công dân, bộ phận một cửa, kho lưu trữ, trang thiết bị phương tiện và hệ thống hạ tầng số tại từng xã, phường, đặc khu. Sự rà soát kỹ lưỡng này giúp nhận diện chính xác thực trạng cơ sở vật chất ở cơ sở, từ đó loại bỏ các điểm nghẽn về hạ tầng.

Trên cơ sở kết quả kiểm kê, địa phương có trách nhiệm lập phương án đầu tư, cải tạo, nâng cấp hạ tầng cơ sở và hạ tầng số phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của vùng, bảo đảm hoàn thành toàn bộ công tác cải tạo trong năm 2026. Việc kết hợp chặt chẽ giữa đầu tư cơ sở vật chất hiện đại với nâng cao năng lực quản trị công theo quy định tại Điều 5 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2017 sẽ góp phần nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân, ngăn chặn tình trạng lãng phí nguồn lực công và đảm bảo sự vận hành thông suốt của hệ thống chính quyền các cấp.