Thời điểm cuối năm 2020 đang chứng kiến những thay đổi mang tính lịch sử trong lĩnh vực xây dựng. Kể từ ngày 01/01/2021, Luật Xây dựng sửa đổi 2020 sẽ chính thức đi vào cuộc sống, thay thế và bổ sung nhiều quy định quan trọng của Luật Xây dựng 2014.

Việc nắm vững các điểm mới này không chỉ giúp chủ đầu tư, hộ gia đình tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn đảm bảo tính pháp lý cao nhất cho công trình. Dưới đây là 7 thay đổi cốt lõi mà bạn cần lưu ý ngay lúc này.

1. Mở rộng danh sách công trình được miễn giấy phép xây dựng

Một trong những điểm sáng nhất của Luật Xây dựng sửa đổi 2020 chính là việc nới lỏng các đối tượng phải xin phép. Theo khoản 30 Điều 1 Luật Xây dựng sửa đổi 2020, có tới 09 nhóm công trình được miễn giấy phép xây dựng.

Đáng chú ý, quy định mới đã làm rõ và mở rộng hơn so với Điều 89 Luật Xây dựng 2014 ở các điểm sau:

• Công trình khẩn cấp: Không còn bó hẹp trong khái niệm "lệnh khẩn cấp" mà chỉ cần xác định là công trình xây dựng khẩn cấp theo quy định mới.
• Nhà ở riêng lẻ tại nông thôn: Miễn phép cho nhà dưới 07 tầng tại khu vực không có quy hoạch đô thị hoặc quy hoạch chi tiết xây dựng điểm dân cư nông thôn.
• Công trình tạm: Mở rộng cho cả các công trình phục vụ tổ chức sự kiện hoặc hoạt động khác, thay vì chỉ phục vụ thi công công trình chính như trước đây.

"Công trình xây dựng tạm là công trình được xây dựng có thời hạn để phục vụ các mục đích: Thi công xây dựng công trình chính; Tổ chức các sự kiện hoặc hoạt động khác trong thời gian quy định..."

2. Bước ngoặt cho nhà đất thuộc "quy hoạch treo"

Đây là tin vui lớn cho hàng ngàn hộ dân đang sống trong vùng quy hoạch nhưng chưa thực hiện. Trước đây, người dân thường gặp khó khăn khi xin phép xây dựng tại các khu vực này. Tuy nhiên, từ 01/01/2021, nếu sau 03 năm kể từ ngày công bố kế hoạch sử dụng đất hàng năm mà cơ quan nhà nước chưa có quyết định thu hồi đất hoặc chưa cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, người dân có quyền đề nghị cấp giấy phép xây dựng có thời hạn.

3. Rút ngắn tối đa thời gian cấp giấy phép xây dựng

Nhằm đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, Luật Xây dựng sửa đổi 2020 đã rút ngắn thời gian cấp giấy phép xây dựng xuống còn 20 ngày (đối với công trình) thay vì 30 ngày như quy định tại Luật Xây dựng 2014. Riêng đối với nhà ở riêng lẻ, thời gian vẫn giữ nguyên là 15 ngày.

4. Giấy phép xây dựng có thời hạn vẫn có cơ hội được cấp Sổ đỏ

Một điểm mới mang tính nhân văn là quy định về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở (Sổ đỏ) cho công trình xây dựng có thời hạn. Nếu hết thời hạn tồn tại ghi trong giấy phép mà quy hoạch vẫn chưa thực hiện, chủ sở hữu có quyền đề nghị cơ quan nhà nước xem xét gia hạn hoặc cấp Sổ đỏ nếu phù hợp với các điều kiện pháp lý khác tại thời điểm đó.

5. Thay đổi thẩm quyền cấp và thu hồi giấy phép

Thẩm quyền cấp phép được phân cấp mạnh mẽ hơn cho địa phương. UBND cấp tỉnh sẽ có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng đối với công trình thuộc đối tượng có yêu cầu cấp giấy phép xây dựng trên địa bàn, trừ công trình cấp đặc biệt. Điều này giúp giảm tải cho các cơ quan Trung ương và tăng tính chủ động cho địa phương trong quản lý trật tự xây dựng.

6. Điều kiện khắt khe hơn cho nhà ở riêng lẻ tại đô thị

Mặc dù nới lỏng ở nông thôn, nhưng tại đô thị, việc cấp phép vẫn đảm bảo sự nghiêm ngặt để giữ gìn kiến trúc cảnh quan. Nhà ở riêng lẻ tại đô thị phải phù hợp với quy hoạch chi tiết xây dựng; trường hợp chưa có quy hoạch chi tiết thì phải phù hợp với quy chế quản lý kiến trúc hoặc thiết kế đô thị đã được phê duyệt.

7. Quy định mới về điều kiện cấp giấy phép xây dựng có thời hạn

Để được cấp giấy phép xây dựng có thời hạn, công trình phải đáp ứng các điều kiện như: Thuộc khu vực đã có quy hoạch phân khu xây dựng, quy hoạch chi tiết xây dựng được phê duyệt; Phù hợp với mục đích sử dụng đất; Đảm bảo an toàn cho công trình và các công trình lân cận...

Lời khuyên từ chuyên gia: Trong những ngày cuối cùng của năm 2020, nếu bạn đang có ý định khởi công, hãy đối chiếu kỹ công trình của mình với danh mục miễn phép mới. Nếu thuộc diện được miễn, bạn sẽ tiết kiệm được một khoản chi phí và thời gian đáng kể từ ngày 01/01/2021 tới đây.