Vấn đề tranh chấp kinh phí bảo trì 2% tại các dự án nhà chung cư từ lâu đã trở thành 'điểm nóng' gây nhức nhối trong dư luận. Nhiều chủ đầu tư chây ì, chiếm dụng hoặc sử dụng sai mục đích khoản tiền khổng lồ này, đẩy cư dân vào thế khó khi hạ tầng xuống cấp mà không có kinh phí sửa chữa. Trước thực trạng đó, ngày 26/03/2021, Chính phủ đã ban hành Nghị định 30/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 99/2015/NĐ-CP hướng dẫn Luật Nhà ở 2014, tạo ra hành lang pháp lý quyết liệt hơn để bảo vệ quyền lợi của người mua nhà.

Quy định mới về tài khoản kinh phí bảo trì: Minh bạch ngay từ đầu

Một trong những thay đổi quan trọng nhất tại Điều 36 Nghị định 99/2015/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 30/2021/NĐ-CP) là trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc mở tài khoản thanh toán riêng biệt để nhận kinh phí bảo trì. Cụ thể:

"Trước khi ký hợp đồng mua bán, thuê mua nhà ở hoặc phần diện tích khác trong nhà chung cư, chủ đầu tư có trách nhiệm mở một tài khoản thanh toán tại một tổ chức tín dụng hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài... để nhận kinh phí bảo trì do người mua, thuê mua nhà ở, phần diện tích khác và chủ đầu tư nộp theo quy định; khi mở tài khoản, chủ đầu tư phải ghi rõ tên tài khoản là tiền gửi kinh phí bảo trì nhà chung cư."

Việc bắt buộc ghi rõ tên tài khoản và thông báo cho Sở Xây dựng về thông tin tài khoản này giúp cơ quan quản lý nhà nước dễ dàng giám sát dòng tiền, tránh tình trạng chủ đầu tư 'trộn lẫn' kinh phí bảo trì với vốn kinh doanh của doanh nghiệp.

Rút ngắn thời hạn cưỡng chế: Quyết liệt bảo vệ quyền lợi cư dân

Nếu như trước đây, quy trình cưỡng chế bàn giao kinh phí bảo trì còn gặp nhiều rào cản về thời gian và thủ tục, thì nay Điều 37 Nghị định 99/2015/NĐ-CP (sửa đổi) đã rút ngắn đáng kể các mốc thời gian quan trọng. Cụ thể, trong thời hạn 10 ngày (thay vì 15 ngày như trước), kể từ ngày nhận được văn bản của Ban quản trị nhà chung cư, UBND cấp tỉnh phải có văn bản yêu cầu tổ chức tín dụng cung cấp thông tin về tài khoản của chủ đầu tư.

Quy trình cưỡng chế được thực hiện theo các bước nghiêm ngặt:

• Bước 1: Ban quản trị gửi văn bản đề nghị UBND cấp tỉnh can thiệp.
• Bước 2: UBND cấp tỉnh yêu cầu ngân hàng cung cấp thông tin tài khoản trong 10 ngày.
• Bước 3: Ngân hàng phản hồi trong 07 ngày.
• Bước 4: UBND ban hành quyết định cưỡng chế thu hồi kinh phí.
• Bước 5: Ngân hàng thực hiện chuyển tiền sang tài khoản của Ban quản trị trong 05 ngày.

Chế tài mạnh tay đối với chủ đầu tư chây ì

Không dừng lại ở việc thu hồi tiền từ tài khoản chuyên dụng, Nghị định 30/2021/NĐ-CP còn cho phép cưỡng chế từ tài khoản kinh doanh hoặc kê biên tài sản của chủ đầu tư nếu tài khoản kinh phí bảo trì không còn tiền. Đây là một 'thanh bảo kiếm' thực sự, buộc các chủ đầu tư phải nghiêm túc chấp hành pháp luật.

Đặc biệt, nếu phát hiện chủ đầu tư có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự (như lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản), UBND cấp tỉnh có trách nhiệm yêu cầu cơ quan công an điều tra, xử lý theo quy định. Điều này cho thấy sự quyết tâm của Nhà nước trong việc lập lại trật tự trong quản lý vận hành nhà chung cư tại Việt Nam.

Với những thay đổi mang tính đột phá này, cư dân tại các tòa nhà chung cư có thể yên tâm hơn về việc bảo toàn 'túi tiền' chung của mình, đảm bảo môi trường sống an toàn và bền vững lâu dài.