Trong quá trình triển khai cấp thẻ Căn cước công dân (CCCD) gắn chíp trên diện rộng, không ít trường hợp người dân nhận thẻ nhưng phát hiện thông tin về quê quán bị sai lệch so với sổ hộ khẩu hoặc giấy khai sinh. Việc sai sót này không chỉ gây khó khăn khi thực hiện các thủ tục hành chính mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến tính xác thực của dữ liệu dân cư. Vậy trong bối cảnh năm 2022, khi phát hiện CCCD bị sai quê quán, người dân cần phải làm gì để đính chính?

1. Tại sao phải đổi thẻ Căn cước công dân khi sai thông tin?

Theo quy định tại Luật Căn cước công dân 2014, thẻ CCCD là thiết bị lưu trữ thông tin cơ bản về lai lịch, nhân dạng của công dân. Khi có bất kỳ sai sót nào về các trường thông tin trên thẻ, giá trị chứng minh của thẻ sẽ bị nghi ngờ hoặc bị từ chối trong các giao dịch.

Cụ thể, tại điểm d khoản 1 Điều 23 Luật Căn cước công dân 2014 và điểm đ khoản 1 Điều 23 Luật Căn cước công dân 2014 quy định rõ các trường hợp phải đổi thẻ bao gồm:

"d) Xác định lại giới tính, quê quán;

đ) Có sai sót về thông tin trên thẻ Căn cước công dân;"

Như vậy, quê quán là một trong những thông tin định danh cốt lõi. Nếu thông tin này bị sai, công dân bắt buộc phải thực hiện thủ tục đổi thẻ để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của mình.

2. Quy trình đổi thẻ Căn cước công dân bị sai quê quán năm 2022

Thủ tục này hiện được thực hiện theo quy định tại Thông tư 59/2021/TT-BCA. Người dân có thể lựa chọn thực hiện trực tiếp hoặc đăng ký qua cổng dịch vụ công.

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ và yêu cầu đổi thẻ

Công dân mang theo thẻ CCCD cũ và các giấy tờ pháp lý chứng minh thông tin đúng (như Giấy khai sinh, Sổ hộ khẩu hoặc các quyết định của cơ quan có thẩm quyền về việc thay đổi địa giới hành chính nếu sai sót do thay đổi tên gọi địa danh) đến cơ quan Công an cấp huyện hoặc cấp tỉnh nơi thường trú, tạm trú.

Ngoài ra, công dân có thể truy cập Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Cổng dịch vụ công Bộ Công an để đăng ký thời gian và địa điểm làm việc, giúp tiết kiệm thời gian chờ đợi.

Bước 2: Thu nhận thông tin và đối soát dữ liệu

Cán bộ tiếp nhận sẽ thực hiện các công việc sau:

• Kiểm tra, đối chiếu thông tin của công dân trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
• Trường hợp thông tin chưa có hoặc có sự sai lệch, cán bộ sẽ yêu cầu công dân xuất trình giấy tờ hợp lệ để cập nhật vào hệ thống.
• Thu nhận vân tay, chụp ảnh chân dung mới theo quy chuẩn.
• In Phiếu thu nhận thông tin CCCD để công dân kiểm tra và ký xác nhận.

Bước 3: Thu hồi thẻ cũ và cấp giấy hẹn

Cơ quan Công an sẽ thu hồi thẻ CCCD bị sai thông tin để quản lý theo quy định. Sau đó, công dân sẽ nhận được giấy hẹn trả kết quả. Thời gian trả thẻ thường từ 7 đến 15 ngày làm việc tùy vào địa bàn.

3. Lệ phí đổi thẻ: Khi nào được miễn phí?

Vấn đề lệ phí được quy định cụ thể tại Thông tư 59/2019/TT-BTC. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ hai trường hợp:

• Trường hợp 1: Đổi thẻ do sai sót thông tin từ phía công dân hoặc có yêu cầu thay đổi từ công dân. Mức lệ phí là 50.000 đồng/thẻ.
• Trường hợp 2: Đổi thẻ do sai sót thông tin từ lỗi của cơ quan quản lý CCCD (lỗi đánh máy, lỗi hệ thống...). Theo điểm c khoản 2 Điều 5 Thông tư 59/2019/TT-BTC, trường hợp này công dân không phải nộp lệ phí.

4. Xử lý lỗi quét mã QR bị sai số Chứng minh nhân dân

Một vấn đề phổ biến khác là khi quét mã QR trên thẻ CCCD gắn chíp, thông tin số CMND cũ hiện ra bị sai hoặc không hiển thị. Điều này gây khó khăn khi người dân thực hiện các giao dịch ngân hàng hoặc bảo hiểm vốn đang lưu giữ số CMND cũ.

Để khắc phục, người dân không nhất thiết phải đổi thẻ CCCD nếu thông tin in trên mặt thẻ vẫn đúng. Thay vào đó, hãy thực hiện:

1. Cập nhật dữ liệu: Liên hệ Công an cấp xã/huyện để yêu cầu cập nhật chính xác số CMND cũ vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
2. Sử dụng Giấy xác nhận số CMND: Theo quy định tại khoản 4 Điều 15 Thông tư 07/2016/TT-BCA (được sửa đổi bởi Thông tư 40/2019/TT-BCA), cơ quan Công an có trách nhiệm cấp Giấy xác nhận số CMND cho công dân để đối chiếu thông tin khi cần thiết.

Việc chủ động kiểm tra và đính chính thông tin trên thẻ Căn cước công dân là trách nhiệm và quyền lợi của mỗi người dân, giúp hệ thống quản lý dân cư trở nên minh bạch và chính xác hơn.