Sự bùng nổ của chuyển đổi số và thương mại điện tử đã chính thức lan tỏa sang lĩnh vực kinhdong hàng miễn thuế tại Việt Nam. Kể từ khi Nghị định 273/2026/NĐ-CP về kinh doanh hàng miễn thuế chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 21/08/2026, hành lang pháp lý cho kênh bán hàng miễn thuế trực tuyến (duty-free online) đã được hoàn thiện với nhiều điểm đổi mới mang tính đột phá. Quy định này không chỉ tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho du khách trong và ngoài nước dễ dàng đặt mua hàng hóa trước chuyến bay, mà còn đặt ra những yêu cầu kiểm soát chặt chẽ đối với các doanh nghiệp kinh doanh hàng miễn thuế và cơ quan Hải quan.

Vậy quy trình bán hàng miễn thuế trực tuyến được thực hiện ra sao? Doanh nghiệp và hành khách cần tuân thủ những nguyên tắc gì về trao đổi dữ liệu điện tử hải quan, tiền tệ giao dịch và định lượng miễn thuế? Dưới đây là phân tích chi tiết toàn bộ các quy định pháp lý then chốt.

1. Quy trình và thủ tục bán hàng miễn thuế trực tuyến mới nhất

Theo quy định tại Điều 14 Nghị định 273/2026/NĐ-CP, mô hình bán hàng miễn thuế trực tuyến được vận hành song hành cùng các thủ tục bán hàng truyền thống nhưng áp dụng cơ chế kết nối và xử lý thông tin tự động theo thời gian thực.

Trách nhiệm truyền dữ liệu của doanh nghiệp kinh doanh hàng miễn thuế

Khi triển khai bán hàng qua website hoặc ứng dụng di động, doanh nghiệp kinh doanh hàng miễn thuế không chỉ đơn thuần tiếp nhận đơn hàng mà phải chịu trách nhiệm kết nối trực tiếp với cổng thông tin điện tử của cơ quan quản lý nhà nước. Cụ thể:

• Gửi thông tin đơn hàng tức thì: Ngay sau khi doanh nghiệp chấp nhận đơn hàng và người mua hoàn tất thanh toán trực tuyến, doanh nghiệp có trách nhiệm gửi ngay thông tin bán hàng theo Mẫu số 12 Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 273/2026/NĐ-CP đến Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan.
• Cơ chế xử lý khi gặp sự cố kỹ thuật: Trong trường hợp Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan gặp trục trặc kỹ thuật hoặc đường truyền bị gián đoạn, doanh nghiệp được phép gửi bù thông tin bán hàng trong thời hạn tối đa 24 giờ kể từ thời điểm hệ thống được khắc phục sự cố thành công.
• Xuất và quản lý hóa đơn: Doanh nghiệp thực hiện xuất hóa đơn bán lẻ (bao gồm cả các mặt hàng quà tặng, khuyến mại kèm theo nếu có) và lưu trữ dữ liệu điện tử theo đúng quy định hiện hành về hóa đơn chứng từ.

Quy trình kiểm tra, đối chiếu nghiêm ngặt khi giao hàng cho khách

Khác biệt căn bản giữa mua sắm thương mại điện tử thông thường và mua sắm miễn thuế trực tuyến nằm ở khâu giao nhận sản phẩm. Khách hàng không thể nhận hàng tại nhà hay địa chỉ tự do trong nội địa, mà việc bàn giao sản phẩm bắt buộc phải thực hiện tại các địa điểm chịu sự giám sát hải quan (như quầy nhận hàng trong khu cách ly sân bay quốc tế, cảng biển quốc tế hoặc cửa khẩu xuất cảnh).

Tại thời điểm giao hàng, nhân viên của doanh nghiệp có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu cẩn trọng giữa dữ liệu kê khai online với giấy tờ thực tế của khách hàng:

• Đối chiếu thông tin cá nhân trên hộ chiếu, thẻ lên tàu bay (boarding pass), vé máy bay hoặc giấy thông hành tương ứng với từng đối tượng được phép mua hàng theo quy định tại Điều 5 Nghị định 273/2026/NĐ-CP.
• Trường hợp cơ sở dữ liệu đã liên thông: Theo khoản 6 Điều 5 Nghị định 273/2026/NĐ-CP, nếu thông tin cá nhân của người mua hàng đã được khai thác và xác thực trực tiếp từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc các cơ sở dữ liệu chuyên ngành thì người mua không bắt buộc phải xuất trình bản giấy của các loại giấy tờ này.
• Trường hợp khách hàng không đến nhận hàng theo lịch trình: Doanh nghiệp gửi thông tin hủy Phiếu giao hàng lên hệ thống hải quan và chịu trách nhiệm làm thủ tục đưa hàng hóa hoàn trả về kho lưu trữ ban đầu dưới sự giám sát hải quan theo đúng trình tự tại Điều 11 Nghị định 273/2026/NĐ-CP.

2. Các loại đồng tiền được phép sử dụng trong giao dịch bán hàng miễn thuế

Vấn đề thanh toán trong giao dịch bán hàng miễn thuế trực tuyến luôn thu hút sự quan tâm lớn từ cả du khách quốc tế lẫn người tiêu dùng nội địa. Căn cứ quy định tại Điều 4 Nghị định 273/2026/NĐ-CP, giao dịch bán hàng miễn thuế được phép thanh toán bằng 04 nhóm đồng tiền sau:

• Đồng Việt Nam (VND): Áp dụng thuận tiện cho mọi giao dịch thanh toán nội địa và quốc tế.
• Ngoại tệ tự do chuyển đổi mạnh: Đồng Đô la Mỹ (USD) và đồng Euro (EUR).
• Đồng tiền của quốc gia có chung đường biên giới đất liền: Áp dụng cụ thể đối với cửa hàng miễn thuế đặt tại khu vực biên giới tiếp giáp (như đồng Nhân dân tệ đối với biên giới Trung Quốc, Kíp Lào đối với biên giới Lào, Riel đối với biên giới Campuchia).
• Đồng tiền của quốc gia đến: Đồng tiền của quốc gia nơi các chuyến bay quốc tế của hãng hàng không Việt Nam thực hiện hạ cánh nhập cảnh hoặc quá cảnh.

Quy định linh hoạt này giúp các nền tảng thương mại điện tử hàng miễn thuế dễ dàng tích hợp đa dạng cổng thanh toán quốc tế và thẻ thanh toán nội địa, tối ưu hóa trải nghiệm mua sắm không tiền mặt cho du khách.

3. Định lượng mua hàng miễn thuế áp dụng cho từng nhóm đối tượng

Mặc dù việc đặt mua hàng miễn thuế online mang lại sự tiện lợi vượt bậc, người mua sắm cần đặc biệt lưu ý về định lượng hàng hóa được miễn thuế để tránh rủi ro bị truy thu thuế hoặc xử phạt khi làm thủ tục xuất nhập cảnh. Căn cứ Điều 6 Nghị định 273/2026/NĐ-CP, định lượng miễn thuế được phân định rõ ràng như sau:

Đối với người xuất cảnh, quá cảnh hoặc chờ xuất cảnh

Theo khoản 1 Điều 6 Nghị định 273/2026/NĐ-CP, hành khách xuất cảnh từ Việt Nam, người quá cảnh hoặc hành khách trên các chuyến bay quốc tế xuất cảnh được mua hàng miễn thuế không hạn chế về số lượng và trị giá. Tuy nhiên, người mua cần lưu ý rằng bản thân phải tự chịu trách nhiệm về thủ tục nhập khẩu và giới hạn định mức hàng hóa theo luật pháp của quốc gia nơi mình sẽ nhập cảnh.

Đối với người nhập cảnh vào Việt Nam

Căn cứ khoản 2 Điều 6 Nghị định 273/2026/NĐ-CP, người nhập cảnh hoặc hành khách trên chuyến bay quốc tế đến Việt Nam được mua hàng miễn thuế theo đúng định mức hành lý miễn thuế nhập khẩu quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 6 Nghị định 134/2016/NĐ-CP, bao gồm:

• Rượu, đồ uống có cồn: Rượu từ 20 độ trở lên tối đa 1,5 lít; rượu dưới 20 độ tối đa 2,0 lít; đồ uống có cồn, bia tối đa 3,0 lít.
• Thuốc lá: Thuốc lá điếu tối đa 200 điếu; thuốc lá sợi tối đa 250 gam; xì gà tối đa 20 điếu.
• Các đồ dùng, vật phẩm khác: Tổng trị giá không vượt quá 10.000.000 (mười triệu) đồng Việt Nam. Nếu mua vượt định mức, người mua phải khai báo và nộp thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng theo quy định (ngoại trừ mặt hàng thuốc lá không được phép bán vượt định mức).

Đối với thuyền viên trên tàu biển chạy tuyến quốc tế

Theo khoản 4 Điều 6 Nghị định 273/2026/NĐ-CP, thuyền viên trên tàu biển chạy tuyến quốc tế trong thời gian tàu neo đậu tại cảng biển Việt Nam được mua hàng miễn thuế phục vụ nhu cầu cá nhân với định mức cho mỗi lần tàu neo đậu như sau:

• Rượu từ 20 độ trở lên: 1,5 lít; rượu dưới 20 độ: 2,0 lít; bia hoặc đồ uống có cồn khác: 3,0 lít (nếu chai rượu nguyên có dung tích vượt quá định mức nhưng không vượt quá 01 lít thì được miễn thuế cả chai; nếu vượt quá 01 lít thì phần vượt phải nộp thuế).
• Thuốc lá điếu: 200 điếu; thuốc lá sợi: 250 gam; xì gà: 20 điếu.
• Đối với hàng hóa phục vụ nhu cầu của thuyền viên cho hành trình tiếp theo ngoài lãnh hải Việt Nam sau khi tàu xuất cảnh: Được mua không hạn chế số lượng và trị giá, nhưng toàn bộ hàng hóa phải được niêm phong trong kho của tàu dưới sự giám sát chặt chẽ của cơ quan hải quan trước khi tàu rời cảng.

4. Lời khuyên thiết thực dành cho người tiêu dùng và doanh nghiệp kinh doanh

Để tận dụng tối đa lợi ích từ hình thức mua sắm miễn thuế trực tuyến mà không gặp phải bất kỳ phiền toái pháp lý nào, các bên tham gia cần lưu ý:

1. Đối với hành khách: Cần chủ động kiểm tra kỹ thông tin vé máy bay, hộ chiếu khi đặt hàng online. Nên tính toán kỹ định lượng hàng hóa (đặc biệt là rượu và thuốc lá) theo đúng tiêu chuẩn nhập cảnh của Việt Nam hoặc nước đến để tránh việc phải nộp thêm tiền thuế hoặc bị từ chối nhận hàng tại cửa khẩu.
2. Đối với doanh nghiệp kinh doanh miễn thuế: Phải đầu tư đồng bộ hạ tầng công nghệ thông tin, đảm bảo khả năng kết nối thông suốt với Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan. Đồng thời, xây dựng quy trình đối soát giao nhận tại quầy cách ly chuyên nghiệp, ngăn chặn triệt để hành vi lợi dụng chính sách miễn thuế để thẩm lậu hàng hóa vào thị trường nội địa.