Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8761-5:2021 về Giống cây lâm nghiệp - Khảo nghiệm giá trị canh tác và giá trị sử dụng - Phần 5: Nhóm loài cây lâm sản ngoài gỗ thân thảo, dây leo lấy củ quy định các nguyên tắc, phương pháp và nội dung khảo nghiệm giá trị canh tác và giá trị sử dụng (khảo nghiệm VCU) đối với các giống cây lâm nghiệp thuộc nhóm loài lâm sản ngoài gỗ thân thảo và dây leo lấy củ.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến khảo nghiệm, chọn tạo, sản xuất, kinh doanh và quản lý giống cây lâm nghiệp thuộc nhóm loài lâm sản ngoài gỗ thân thảo, dây leo lấy củ tại Việt Nam. Tiêu chuẩn hướng dẫn chi tiết các bước thực hiện khảo nghiệm nhằm đánh giá tính thích ứng, năng suất, chất lượng củ và khả năng chống chịu sâu bệnh của giống mới trước khi đưa vào sản xuất đại trà.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Điều 1 đến Điều 4)

Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Quy định cụ thể về phạm vi điều chỉnh của tiêu chuẩn, tập trung vào phương pháp khảo nghiệm giá trị canh tác và giá trị sử dụng của các giống cây lâm nghiệp thân thảo, dây leo lấy củ.
• Xác định rõ các đối tượng cây trồng áp dụng bao gồm các loài cây lâm sản ngoài gỗ có đặc tính thân thảo hoặc dây leo thu hoạch sản phẩm chính là củ (như các loài sâm, đẳng sâm, ba kích, củ mài, hoài sơn...).

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

• Liệt kê các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hoặc các văn bản pháp quy liên quan làm căn cứ đối chiếu và áp dụng đồng bộ trong quá trình khảo nghiệm giống.
• Các tài liệu viện dẫn này là cơ sở pháp lý và kỹ thuật để đảm bảo tính chuẩn xác, thống nhất của quy trình khảo nghiệm trên phạm vi cả nước.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

• Giải thích chi tiết các khái niệm chuyên ngành sử dụng trong tiêu chuẩn như: khảo nghiệm VCU, giống đối chứng, giống khảo nghiệm, nhóm loài thân thảo, dây leo lấy củ, và các chỉ tiêu sinh trưởng liên quan.
• Định nghĩa rõ ràng giúp các bên tham gia khảo nghiệm thống nhất về cách hiểu và cách triển khai thực tế, tránh các sai lệch trong đánh giá kết quả.

Điều 4: Quy định chung

• Đề xuất các nguyên tắc cơ bản trong việc thiết kế và bố trí thí nghiệm khảo nghiệm giống cây lâm nghiệp thân thảo, dây leo lấy củ.
• Yêu cầu về việc lựa chọn địa điểm khảo nghiệm phải mang tính đại diện cho vùng sinh thái lâm nghiệp mục tiêu của giống cây trồng đó.
• Quy định về việc lựa chọn giống đối chứng phù hợp (thường là giống đã được công nhận hoặc giống địa phương đang được trồng phổ biến tại vùng khảo nghiệm) để có cơ sở so sánh khách quan về năng suất, chất lượng củ và khả năng chống chịu sâu bệnh hại.

Thông tin hiệu lực

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8761-5:2021 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia về Giống cây lâm nghiệp biên soạn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định và Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tình trạng hiệu lực hiện tại của văn bản đang được áp dụng trong hoạt động khảo nghiệm giống cây lâm nghiệp trên toàn quốc.