Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8761-3:2020 về Giống cây lâm nghiệp - Khảo nghiệm giá trị canh tác và giá trị sử dụng - Phần 3: Nhóm loài cây ngập mặn do Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, ban hành nhằm thiết lập các nguyên tắc, yêu cầu kỹ thuật và phương pháp đánh giá chất lượng các giống cây lâm nghiệp thuộc nhóm loài cây ngập mặn trước khi đưa vào sản xuất đại trà.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp bố trí thí nghiệm, các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp đánh giá đối với khảo nghiệm giá trị canh tác và giá trị sử dụng (khảo nghiệm VCU) của các giống cây lâm nghiệp thuộc nhóm loài cây ngập mặn. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động khảo nghiệm, chọn tạo, sản xuất, kinh doanh và quản lý giống cây lâm nghiệp ngập mặn tại Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8761-3:2020 (Từ Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Quy định chi tiết các phương pháp khảo nghiệm giá trị canh tác và giá trị sử dụng đối với các giống cây lâm nghiệp thuộc nhóm loài cây ngập mặn được chọn tạo trong nước hoặc nhập khẩu.
• Làm cơ sở pháp lý và kỹ thuật để đánh giá, công nhận giống cây lâm nghiệp mới phục vụ cho công tác trồng rừng ngập mặn, phòng hộ ven biển và bảo vệ môi trường sinh thái.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Hệ thống các tiêu chuẩn, văn bản quy phạm pháp luật liên quan được áp dụng đồng thời để thực hiện khảo nghiệm.
• Các tài liệu viện dẫn này là căn cứ để đối chiếu phương pháp đo đạc, đánh giá các chỉ tiêu sinh trưởng và chất lượng lâm sản của giống cây ngập mặn.

3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

• Giống khảo nghiệm: Là giống cây lâm nghiệp mới được chọn tạo hoặc nhập khẩu, cần được đánh giá các đặc tính sinh học, khả năng sinh trưởng và giá trị sử dụng.
• Giống đối chứng: Là giống cùng loài hoặc có đặc tính tương tự đã được công nhận hoặc đang được trồng phổ biến tại địa phương nơi khảo nghiệm để làm tiêu chuẩn so sánh.
• Khảo nghiệm VCU (Value of Cultivation and Use): Là quá trình đánh giá giá trị canh tác và giá trị sử dụng của giống trong các điều kiện sinh thái cụ thể.
• Nhóm loài cây ngập mặn: Bao gồm các loài cây thân gỗ hoặc thân bụi có khả năng sinh trưởng và phát triển trong môi trường đất ngập nước mặn hoặc nước lợ ven biển.

4. Quy định chung về khảo nghiệm (Điều 4)

• Yêu cầu về vật liệu khảo nghiệm: Giống khảo nghiệm phải đảm bảo tính đồng nhất, không bị sâu bệnh gây hại và có hồ sơ nguồn gốc rõ ràng. Số lượng cây giống phải đủ để bố trí thí nghiệm và dự phòng theo quy định.
• Yêu cầu về địa điểm khảo nghiệm: Phải được thực hiện tại các vùng sinh thái đại diện cho khu vực dự kiến phát triển giống. Khu đất khảo nghiệm phải có điều kiện lập địa (chế độ ngập triều, độ mặn, chất đất) đồng đều và phù hợp với đặc tính sinh thái của nhóm loài cây ngập mặn khảo nghiệm.
• Thiết kế và bố trí thí nghiệm: Thí nghiệm phải được bố trí theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD) với số lần lặp lại tối thiểu từ 3 đến 4 lần nhằm đảm bảo độ tin cậy về mặt thống kê toán học. Diện tích ô thí nghiệm và mật độ trồng phải tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật lâm sinh của từng loài cụ thể.
• Chỉ tiêu và phương pháp theo dõi: Tập trung đánh giá các chỉ tiêu sinh trưởng chính bao gồm tỷ lệ sống, chiều cao vút ngọn, đường kính cổ rễ (hoặc đường kính thân), khả năng đâm chồi, phân cành và khả năng chống chịu các yếu tố bất lợi của môi trường (độ mặn cao, sóng gió, sâu bệnh hại).

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8761-3:2020 có hiệu lực kể từ ngày công bố, tạo khung pháp lý kỹ thuật thống nhất cho công tác quản lý giống cây lâm nghiệp ngập mặn trên phạm vi cả nước.