Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12714-17:2021 về Giống cây lâm nghiệp - Cây giống các loài cây bản địa - Phần 17: Chò chỉ được công bố năm 2021, quy định các yêu cầu kỹ thuật chất lượng và phương pháp kiểm tra đối với cây giống Chò chỉ (tên khoa học: Parashorea chinensis) phục vụ cho công tác trồng rừng.

Phạm vi áp dụng và đối tượng áp dụng

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này quy định các chỉ tiêu chất lượng, phương pháp kiểm tra chất lượng cây giống loài Chò chỉ được nhân giống từ hạt (cây thực sinh) hoặc bằng phương pháp vô tính. Tiêu chuẩn áp dụng cho việc đánh giá, nghiệm thu chất lượng cây giống phục vụ trồng rừng sản xuất, rừng phòng hộ và rừng đặc dụng.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu và sử dụng giống cây lâm nghiệp Chò chỉ tại Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12714-17:2021 (Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Điều khoản này xác định rõ giới hạn áp dụng của tiêu chuẩn, tập trung vào việc định hình các tiêu chuẩn kỹ thuật bắt buộc đối với cây giống Chò chỉ xuất vườn. Tiêu chuẩn này là căn cứ pháp lý và kỹ thuật để kiểm soát chất lượng cây giống lưu thông trên thị trường và đưa vào trồng rừng thực tế.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần viện dẫn và phối hợp áp dụng các tài liệu, tiêu chuẩn liên quan về giống cây lâm nghiệp hiện hành. Các tài liệu viện dẫn bao gồm các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khảo nghiệm, kiểm định chất lượng hạt giống và các quy định pháp luật về quản lý giống cây trồng lâm nghiệp do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành.

3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa thống nhất nhằm tránh hiểu sai lệch trong quá trình áp dụng thực tế:

• Cây giống Chò chỉ: Là cây con được nhân giống từ hạt hoặc bằng các phương pháp nhân giống vô tính khác, được chăm sóc trong vườn ươm đạt các chỉ tiêu kỹ thuật quy định để đem đi trồng rừng.
• Nguồn giống được công nhận: Là nguồn giống (cây trội, lâm phần tuyển chọn, rừng giống, vườn giống) đã được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền thẩm định và cấp chứng nhận đạt tiêu chuẩn thu hái vật liệu nhân giống.
• Tuổi cây giống: Khoảng thời gian tính từ khi gieo hạt hoặc cấy cây mầm vào bầu đất cho đến khi cây giống đạt tiêu chuẩn xuất vườn.

4. Yêu cầu kỹ thuật đối với cây giống Chò chỉ (Điều 4)

Đây là nội dung quan trọng nhất quy định chi tiết các tiêu chuẩn chất lượng mà cây giống Chò chỉ bắt buộc phải đạt được trước khi xuất vườn:

• Yêu cầu về nguồn gốc: Cây giống phải được sản xuất từ nguồn giống đã được cơ quan có thẩm quyền công nhận. Hạt giống thu hái phải có lý lịch rõ ràng, bảo đảm tỷ lệ nảy mầm và độ thuần chủng cao.
• Yêu cầu về chất lượng cây giống thực sinh (nhân giống từ hạt):
  • Tuổi cây giống: Thời gian nuôi dưỡng trong vườn ươm thường dao động từ 12 đến 18 tháng.
  • Chiều cao vút ngọn (H): Cây giống phải đạt chiều cao tối thiểu từ 40 cm đến 60 cm (tùy thuộc vào thời gian nuôi ươm cụ thể).
  • Đường kính cổ rễ (D): Đường kính cổ rễ phải đạt tối thiểu từ 0,5 cm trở lên.
  • Chỉ tiêu hình thái: Thân cây phải thẳng, không bị cong queo, không bị cụt ngọn, ngọn phát triển tốt; cây đã hóa gỗ hoàn toàn hoặc một phần lớn ở phần thân dưới; bộ rễ phát triển mạnh, rễ cực phát triển tốt trong bầu đất; bầu đất phải còn nguyên vẹn, không bị vỡ hoặc biến dạng.
• Yêu cầu về tình trạng sâu bệnh hại: Cây giống xuất vườn phải hoàn toàn khỏe mạnh, không có biểu hiện bị nhiễm các loại sâu bệnh hại nguy hiểm, đặc biệt là các bệnh về nấm cổ rễ, lở cổ rễ hoặc các loại sâu ăn lá, đục thân.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12714-17:2021 có hiệu lực kể từ ngày được công bố. Các cơ sở sản xuất giống cây lâm nghiệp cần chủ động rà soát, nâng cấp quy trình kỹ thuật gieo ươm để đảm bảo chất lượng cây giống Chò chỉ đầu ra đáp ứng đầy đủ các quy định nghiêm ngặt tại tiêu chuẩn này.