Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12714-8:2020 về Giống cây lâm nghiệp - Cây giống các loài cây bản địa - Phần 8: Lát hoa do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC F18 Lâm nghiệp biên soạn, đề nghị ban hành và được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp kiểm tra chất lượng đối với cây giống loài Lát hoa (Chukrasia tabularis A. Juss) được nhân giống từ hạt phục vụ cho mục đích trồng rừng.

Đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn bao gồm các tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh, sử dụng và quản lý chất lượng giống cây lâm nghiệp đối với loài Lát hoa tại Việt Nam.

• Tiêu chuẩn này quy định các chỉ tiêu chất lượng và phương pháp kiểm tra đối với cây giống Lát hoa được sản xuất từ nguồn giống đã được công nhận.
• Các tài liệu viện dẫn áp dụng cho tiêu chuẩn này bao gồm các quy chuẩn, tiêu chuẩn quốc gia hiện hành về khảo nghiệm, công nhận nguồn giống và chất lượng hạt giống lâm nghiệp.

• Cây giống Lát hoa: Là cây con được nhân giống từ hạt của cây mẹ hoặc từ các nguồn giống Lát hoa được cơ quan có thẩm quyền công nhận, đạt các tiêu chuẩn về tuổi, kích thước và chất lượng để đem đi trồng rừng.
• Lô cây giống: Tập hợp các cây giống cùng một nguồn gốc, được gieo ươm trong cùng một khoảng thời gian và áp dụng cùng một quy trình kỹ thuật chăm sóc.

Cây giống Lát hoa khi xuất vườn phải đáp ứng đầy đủ các chỉ tiêu chất lượng nghiêm ngặt sau:

• Nguồn gốc giống: Hạt giống để gieo ươm phải được thu hái từ các nguồn giống đã được công nhận (rừng giống, vườn giống, cây trội hoặc rừng chuyển hóa).
• Tuổi cây giống: Thời gian nuôi ươm trong vườn ươm thường dao động từ 8 đến 12 tháng tính từ khi gieo hạt.
• Chiều cao cây (H): Chiều cao vút ngọn của cây giống phải đạt từ 40 cm đến 60 cm.
• Đường kính cổ rễ (D): Đường kính cổ rễ của cây giống phải đạt tối thiểu từ 0,5 cm trở lên.
• Tình trạng sinh trưởng: Cây sinh trưởng tốt, thân thẳng, không bị cụt ngọn, không có nhiều thân, ngọn phát triển bình thường.
• Độ hóa gỗ: Thân cây đã hóa gỗ hoàn toàn hoặc tối thiểu đạt 2/3 chiều cao cây tính từ gốc.
• Tình trạng sâu bệnh hại: Cây giống không bị nhiễm các loại sâu bệnh hại nguy hiểm, đặc biệt là sâu đục ngọn Lát hoa (Hypsipyla robusta).
• Chỉ tiêu bầu đất: Đối với cây con có bầu, bầu đất phải còn nguyên vẹn, không bị vỡ, kích thước bầu đạt chuẩn theo quy định gieo ươm loài Lát hoa.

• Kiểm tra nguồn gốc: Tiến hành đối chiếu hồ sơ, chứng chỉ nguồn gốc lô hạt giống hoặc tài liệu chứng minh nguồn giống hợp pháp theo quy định hiện hành.
• Phương pháp lấy mẫu: Lấy mẫu ngẫu nhiên theo tỷ lệ phần trăm quy định trên tổng số cây của lô giống để tiến hành đo đếm các chỉ tiêu hình thái.
• Đo chiều cao và đường kính cổ rễ: Sử dụng thước đo chuyên dụng để xác định chiều cao vút ngọn (đơn vị cm) và thước kẹp panme để đo đường kính cổ rễ (đơn vị mm).
• Đánh giá cảm quan: Kiểm tra trực quan về độ hóa gỗ, độ thẳng của thân, tình trạng sâu bệnh hại và độ nguyên vẹn của bầu đất.

• Ghi nhãn lô giống: Mỗi lô cây giống khi xuất vườn phải có nhãn mác rõ ràng, thể hiện đầy đủ các thông tin: Tên loài cây, nguồn gốc giống, ngày xuất vườn, số lượng, tên cơ sở sản xuất.
• Vận chuyển: Quá trình bốc xếp và vận chuyển phải nhẹ nhàng, tránh làm vỡ bầu, dập nát thân lá hoặc gãy ngọn cây giống.
• Bảo quản: Cây giống sau khi vận chuyển đến nơi trồng nếu chưa trồng ngay phải được bảo quản nơi râm mát, tưới nước giữ ẩm thường xuyên.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12714-8:2020 có hiệu lực kể từ ngày công bố và thay thế các quy định kỹ thuật trước đây về tiêu chuẩn cây giống Lát hoa không còn phù hợp.