Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12714-1:2019 về Giống cây lâm nghiệp - Cây giống các loài cây bản địa - Phần 1: Xoan ta được công bố bởi Bộ Khoa học và Công nghệ vào năm 2019, quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp kiểm tra chất lượng đối với cây giống Xoan ta phục vụ cho công tác trồng rừng sản xuất và trồng rừng phòng hộ.

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến sản xuất, kinh doanh, kiểm tra chất lượng và sử dụng cây giống Xoan ta (Melia azedarach L.) được nhân giống từ hạt bằng phương pháp gieo ươm trong bầu đất.

• Cây giống Xoan ta: Là cây con được nhân giống từ hạt của cây mẹ hoặc nguồn giống đã được công nhận, đạt tiêu chuẩn xuất vườn để trồng rừng.
• Đường kính cổ rễ (D0): Là đường kính thân cây đo tại vị trí tiếp giáp giữa thân và rễ hoặc sát mặt bầu đất.
• Chiều cao cây (H): Là khoảng cách thẳng đứng từ mặt bầu đất đến đỉnh sinh trưởng cao nhất của cây giống.
• Lô cây giống: Là số lượng cây giống cùng một loài, cùng nguồn gốc giống, được sản xuất theo cùng một phương pháp và trong cùng một khoảng thời gian.

• Nguồn gốc giống: Hạt giống để gieo ươm phải được thu hái từ các nguồn giống (rừng giống, vườn giống, cây trội) đã được cơ quan có thẩm quyền công nhận.
• Tuổi cây giống: Cây giống xuất vườn phải đạt độ tuổi từ 3 đến 4 tháng tuổi kể từ khi gieo hạt.
• Chỉ tiêu sinh trưởng: Đường kính cổ rễ (D0) phải đạt tối thiểu từ 0,4 cm trở lên; chiều cao cây (H) phải đạt từ 35 cm đến 50 cm.
• Chất lượng lâm học: Cây giống phải sinh trưởng tốt, thân thẳng, không bị cụt ngọn, không có hai thân, phần thân đã hóa gỗ hoàn toàn hoặc tối thiểu 2/3 chiều cao cây.
• Tình trạng sâu bệnh: Cây giống không bị nhiễm các loại sâu bệnh hại nguy hiểm, đặc biệt là bệnh lở cổ rễ và sâu ăn lá.
• Yêu cầu về bầu đất: Bầu đất phải còn nguyên vẹn, không bị vỡ, kích thước bầu đất thông thường đạt 9 cm x 12 cm hoặc tương đương, ruột bầu đầy đủ chất dinh dưỡng và kết dính tốt.

• Kiểm tra nguồn gốc: Thực hiện thông qua việc đối chiếu hồ sơ, chứng chỉ nguồn gốc lô hạt giống hoặc tài liệu chứng minh nguồn gốc xuất xứ hợp pháp của lô cây giống.
• Phương pháp lấy mẫu: Lấy mẫu ngẫu nhiên theo tỷ lệ quy định đối với từng quy mô lô cây giống (thông thường từ 1% đến 5% tổng số cây trong lô nhưng không ít hơn 30 cây) để tiến hành đo đạc các chỉ tiêu lý hóa.
• Đo chỉ tiêu sinh trưởng: Sử dụng thước kẹp panme hoặc thước cặp chuyên dụng để đo đường kính cổ rễ với độ chính xác đến 0,1 mm; dùng thước thẳng để đo chiều cao cây với độ chính xác đến 1 cm.
• Đánh giá chất lượng lâm học và sâu bệnh: Quan sát trực tiếp bằng mắt thường toàn bộ số cây trong mẫu để xác định tỷ lệ cây đạt yêu cầu về độ hóa gỗ, độ thẳng của thân và tình trạng sâu bệnh hại.
• Kết luận lô cây giống: Lô cây giống được đánh giá là đạt tiêu chuẩn nếu số cây đạt yêu cầu kỹ thuật trong mẫu kiểm tra chiếm từ 95% trở lên.

• Ghi nhãn lô giống: Mỗi lô cây giống khi xuất vườn phải có nhãn mác rõ ràng, thể hiện đầy đủ các thông tin bao gồm: Tên loài cây, nguồn gốc giống, ngày gieo ươm, số lượng cây, tên cơ sở sản xuất và tiêu chuẩn áp dụng.
• Vận chuyển: Quá trình bốc xếp và vận chuyển phải nhẹ nhàng, tránh làm vỡ bầu đất, dập nát thân lá hoặc gãy ngọn cây giống. Phải có biện pháp che chắn nắng, gió trong suốt quá trình vận chuyển.
• Bảo quản: Trường hợp chưa trồng ngay, cây giống phải được bảo quản tại nơi râm mát, bằng phẳng, được tưới nước giữ ẩm thường xuyên và không để quá 5 ngày kể từ khi xuất vườn.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12714-1:2019 có hiệu lực kể từ ngày ban hành công bố và thay thế các quy định kỹ thuật trước đây liên quan đến tiêu chuẩn cây giống Xoan ta gieo ươm từ hạt.