Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12824-3:2020 về Giống cây lâm nghiệp - Khảo nghiệm tính khác biệt, tính đồng nhất và tính ổn định - Phần 3: Nhóm các giống Tràm lai được ban hành năm 2020, quy định các nguyên tắc, nội dung và phương pháp khảo nghiệm tính khác biệt (Distinctness), tính đồng nhất (Uniformity) và tính ổn định (Stability) - gọi tắt là khảo nghiệm DUS - đối với nhóm các giống Tràm lai phục vụ mục đích lâm nghiệp.

Phạm vi áp dụng và đối tượng áp dụng

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp bố trí thí nghiệm, các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp đánh giá để xác định tính khác biệt, tính đồng nhất, tính ổn định của các giống Tràm lai mới được chọn tạo hoặc phát hiện và phát triển.
• Đối tượng áp dụng: Tiêu chuẩn áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu, chọn tạo, sản xuất, kinh doanh, khảo nghiệm giống cây lâm nghiệp và các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan đến nhóm các giống Tràm lai tại Việt Nam.

Nội dung cốt lõi về khảo nghiệm DUS đối với giống Tràm lai

Tiêu chuẩn hướng dẫn chi tiết quy trình thực hiện khảo nghiệm nhằm đánh giá toàn diện các đặc tính của giống Tràm lai, bao gồm các nội dung trọng tâm sau:

• Khảo nghiệm tính khác biệt (Distinctness): Xác định xem giống Tràm lai yêu cầu bảo hộ hoặc công nhận có sự khác biệt rõ ràng, dễ dàng nhận biết đối với ít nhất một đặc tính biểu hiện so với các giống Tràm lai khác đã được biết đến rộng rãi tại thời điểm nộp đơn. Các đặc tính so sánh thường bao gồm hình thái lá, thân, hoa, quả, vỏ cây và khả năng sinh trưởng.
• Khảo nghiệm tính đồng nhất (Uniformity): Đánh giá mức độ đồng đều về các đặc tính biểu hiện của các cây cá thể trong cùng một giống khảo nghiệm. Giống Tràm lai được coi là đồng nhất nếu tỷ lệ cây khác biệt (cây dị dạng, cây không đúng giống) không vượt quá ngưỡng giới hạn cho phép theo quy định đối với phương thức nhân giống tương ứng (nhân giống vô tính hoặc hữu tính).
• Khảo nghiệm tính ổn định (Stability): Xác định khả năng duy trì các đặc tính đặc trưng ban đầu của giống Tràm lai qua các chu kỳ nhân giống liên tiếp hoặc sau mỗi chu kỳ nhân giống cụ thể mà không có sự thay đổi đáng kể nào về mặt hình thái và sinh trưởng.
• Phương pháp bố trí và thiết kế khảo nghiệm: Quy định cụ thể về địa điểm khảo nghiệm (phải đại diện cho vùng sinh thái lâm nghiệp mục tiêu), số lượng cây giống tối thiểu cần thiết cho một lần khảo nghiệm, khoảng cách trồng, sơ đồ bố trí thí nghiệm (thường theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh) và các biện pháp kỹ thuật lâm sinh đồng đều áp dụng cho toàn bộ khu vực khảo nghiệm.
• Phương pháp quan sát và thu thập số liệu: Hướng dẫn chi tiết thời điểm, vị trí và số lượng mẫu cần đo đếm, quan sát đối với từng chỉ tiêu hình thái (như chiều dài lá, chiều rộng lá, màu sắc hoa, đặc điểm vỏ cây) và chỉ tiêu sinh trưởng (như đường kính thân, chiều cao cây) nhằm đảm bảo tính chính xác, khách quan của số liệu thu được.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12824-3:2020 có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành theo các quy định hiện hành của pháp luật Việt Nam về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật trong lĩnh vực lâm nghiệp.