Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11766:2017 về Giống cây lâm nghiệp - Cây giống mắc ca là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định các tiêu chuẩn chất lượng đối với cây giống mắc ca (Macadamia) nhân giống bằng phương pháp ghép. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

- Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp kiểm tra đối với cây giống ghép của các dòng cây mắc ca (Macadamia) đã được cấp có thẩm quyền công nhận.
• Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu và quản lý chất lượng giống cây mắc ca tại Việt Nam.

- Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Tiêu chuẩn này áp dụng các tài liệu viện dẫn liên quan đến quy trình kỹ thuật trồng, chăm sóc và bảo vệ thực vật đối với cây lâm nghiệp nói chung và cây mắc ca nói riêng.
• Trong trường hợp các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi, bổ sung hoặc thay thế thì áp dụng theo phiên bản mới nhất của tài liệu đó.

- Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa rõ ràng nhằm thống nhất cách hiểu trong quá trình sản xuất và đánh giá chất lượng cây giống:

• Cây giống ghép mắc ca: Là cây giống được tạo ra bằng phương pháp ghép mắt hoặc ghép nêm chồi của dòng mắc ca đã được công nhận lên gốc ghép thực sinh.
• Gốc ghép: Là cây thực sinh được gieo từ hạt của cây mắc ca, đạt tiêu chuẩn về kích thước, độ tuổi và độ khỏe mạnh để tiến hành ghép.
• Mắt ghép (hoặc chồi ghép): Là bộ phận sinh dưỡng (đoạn cành có mắt ngủ) được lấy từ cây đầu dòng hoặc vườn cây đầu dòng mắc ca đã được cơ quan có thẩm quyền công nhận.
• Vết ghép: Là vị trí tiếp xúc và gắn kết giữa gốc ghép và chồi ghép, yêu cầu phải liền sẹo hoàn toàn và tiếp hợp tốt.

- Yêu cầu kỹ thuật đối với cây giống xuất vườn (Điều 4)

Đây là nội dung cốt lõi quy định các chỉ tiêu chất lượng nghiêm ngặt mà cây giống mắc ca phải đạt được trước khi đem trồng hoặc lưu thông trên thị trường:

• Nguồn gốc vật liệu nhân giống: Gốc ghép phải được gieo từ hạt của các dòng mắc ca có khả năng sinh trưởng mạnh, thích ứng tốt. Chồi ghép bắt buộc phải được khai thác từ cây đầu dòng hoặc vườn cây đầu dòng đã được công nhận để đảm bảo tính đúng dòng.
• Tuổi cây giống: Thời gian từ khi ghép đến khi xuất vườn phải đạt tối thiểu từ 6 tháng trở lên, đảm bảo cây đã thích nghi tốt với điều kiện tự nhiên bên ngoài vườn ươm.
• Chiều cao cây giống: Chiều cao của chồi ghép tính từ vết ghép đến đỉnh sinh trưởng phải đạt kích thước tối thiểu theo quy định (thường từ 20 cm trở lên), tổng chiều cao cây tính từ mặt bầu đạt từ 50 cm đến 80 cm.
• Đường kính cổ rễ: Đường kính vị trí ngay sát mặt bầu đất của gốc ghép phải đạt kích thước tiêu chuẩn (thường từ 0,8 cm trở lên) để đảm bảo cây đủ cứng cáp.
• Tình trạng vết ghép: Vết ghép phải liền đều, không bị nứt nẻ, không bị phồng rộp, không bị chảy nhựa và dây ghép đã được tháo bỏ đúng thời điểm.
• Chất lượng bộ lá: Cây giống phải có ít nhất 1 đến 2 đợt lộc (ra lá) hoàn chỉnh sau khi ghép, lá có màu xanh đặc trưng của dòng, phiến lá phát triển bình thường và không bị dị dạng.
• Tình trạng sâu bệnh hại: Cây giống xuất vườn phải hoàn toàn khỏe mạnh, không có biểu hiện bị nhiễm các loại sâu bệnh hại nguy hiểm như bệnh xì mủ, thối rễ, rệp sáp hay các bệnh do nấm gây hại khác.
• Quy cách bầu đất: Bầu đất phải còn nguyên vẹn, không bị vỡ, ruột bầu chắc chắn, kích thước bầu phải phù hợp với sự phát triển của bộ rễ cây giống, không để rễ cọc bị cong hoặc xuyên qua đáy bầu quá nhiều.