Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11769:2017

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11769:2017 về Giống cây lâm nghiệp - Cây giống hồi quy định các yêu cầu kỹ thuật và chất lượng đối với cây giống hồi (tên khoa học: Illicium verum Hook. f.) phục vụ cho mục đích trồng rừng sản xuất và phát triển lâm nghiệp. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định các chỉ tiêu chất lượng và phương pháp kiểm tra chất lượng đối với cây giống hồi được nhân giống bằng phương pháp hữu tính (gieo ươm từ hạt - cây thực sinh) hoặc phương pháp vô tính (cây ghép) trong bầu đất. Tiêu chuẩn áp dụng cho các tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến sản xuất, kinh doanh, kiểm nghiệm và sử dụng giống cây hồi tại Việt Nam.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần viện dẫn các tài liệu liên quan về quy trình kỹ thuật lâm nghiệp và các tiêu chuẩn quốc gia khác về giống cây trồng. Các tài liệu viện dẫn này là cơ sở pháp lý và kỹ thuật để đánh giá, đối chiếu các chỉ tiêu chất lượng của cây giống hồi trong quá trình sản xuất và nghiệm thu.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa rõ ràng nhằm thống nhất cách hiểu và áp dụng trong thực tế:

• Cây giống thực sinh: Là cây giống được nhân giống bằng hạt, sinh trưởng và phát triển trong bầu đất cho đến khi đạt tiêu chuẩn xuất vườn.
• Cây giống ghép: Là cây giống được tạo ra bằng phương pháp ghép mắt hoặc ghép cành từ cây mẹ ưu trội lên gốc ghép thực sinh.
• Đường kính cổ rễ (D0): Là đường kính thân cây đo tại vị trí tiếp giáp giữa thân và rễ (cổ rễ) hoặc ngay sát mặt bầu đất.
• Chiều cao cây (H): Là khoảng cách thẳng đứng tính từ mặt bầu đất (hoặc cổ rễ) đến đỉnh sinh trưởng cao nhất của cây giống.
• Tuổi cây giống: Thời gian tính từ khi gieo hạt hoặc từ khi ghép cho đến thời điểm xuất vườn trồng.

Điều 4: Yêu cầu kỹ thuật đối với cây giống hồi

Yêu cầu kỹ thuật là nội dung cốt lõi quy định chất lượng cây giống hồi trước khi đưa ra trồng rừng. Tiêu chuẩn phân chia rõ ràng các yêu cầu đối với hai loại cây giống:

1. Yêu cầu về nguồn gốc giống:

• Hạt giống hoặc vật liệu ghép (cành ghép, mắt ghép) phải được thu hái từ các nguồn giống đã được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền công nhận (như rừng giống, vườn giống, hoặc cây trội đạt tiêu chuẩn).

2. Yêu cầu chất lượng đối với cây giống thực sinh xuất vườn:

• Tuổi cây giống: Đạt từ 12 đến 18 tháng tuổi kể từ khi gieo ươm.
• Chiều cao cây (H): Đạt tối thiểu từ 30 cm đến 45 cm.
• Đường kính cổ rễ (D0): Đạt tối thiểu từ 0,4 cm trở lên.
• Tình trạng sinh trưởng: Cây sinh trưởng tốt, thân thẳng, không bị cụt ngọn, không bị sâu bệnh hại nguy hiểm. Lá cây có màu xanh đặc trưng của loài, không bị vàng úa hay biến dạng.
• Hệ thống rễ: Rễ phát triển mạnh, rễ cọc không bị uốn cong nghiêm trọng, rễ cám phân bố đều trong bầu đất.
• Quy cách bầu đất: Bầu đất phải còn nguyên vẹn, không bị vỡ, kích thước bầu phải phù hợp với quy định để đảm bảo dinh dưỡng cho cây.

3. Yêu cầu chất lượng đối với cây giống ghép xuất vườn:

• Tuổi cây giống: Thời gian từ khi ghép đến khi xuất vườn phải đạt từ 6 tháng trở lên, và tổng tuổi gốc ghép phải đạt từ 12 đến 18 tháng.
• Chiều cao cây (H): Chiều cao phần ngọn ghép tính từ vết ghép phải đạt tối thiểu từ 20 cm trở lên, tổng chiều cao cây đạt từ 40 cm trở lên.
• Đường kính cổ rễ (D0): Đạt tối thiểu từ 0,5 cm trở lên.
• Chất lượng vết ghép: Vết ghép phải liền sẹo hoàn toàn, tiếp hợp tốt, không bị nứt nẻ hoặc có dấu hiệu tách rời. Băng ghép phải được tháo bỏ đúng thời điểm để không cản trở sự sinh trưởng của cây.
• Tình trạng sinh trưởng và sâu bệnh: Thân cây thẳng, ngọn ghép phát triển khỏe mạnh, không có biểu hiện của sâu bệnh hại. Bầu đất phải nguyên vẹn, chắc chắn.

Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định từ Điều 1 đến Điều 4 của TCVN 11769:2017 giúp đảm bảo tỷ lệ sống cao của cây hồi sau khi trồng, thúc đẩy cây sinh trưởng nhanh, cho năng suất quả và hàm lượng tinh dầu cao, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế cho người trồng rừng.