Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8754:2017 về Giống cây lâm nghiệp - Giống mới được công nhận là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định các tiêu chí, trình tự và thủ tục đánh giá, công nhận các giống cây lâm nghiệp mới tại Việt Nam. Tiêu chuẩn này đóng vai trò định hướng cho công tác nghiên cứu, chọn tạo và đưa vào sản xuất các giống cây trồng lâm nghiệp có năng suất, chất lượng cao, góp phần phát triển lâm nghiệp bền vững.

Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với các giống cây lâm nghiệp mới được công nhận, bao gồm cả giống quốc gia và giống tiến bộ kỹ thuật. Đối tượng áp dụng bao gồm:

• Các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu, chọn tạo, nhân giống và kinh doanh giống cây lâm nghiệp tại Việt Nam.
• Các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền trong việc thẩm định, đánh giá và công nhận giống cây lâm nghiệp mới.
• Các giống cây thân gỗ, cây tre nứa và các loài cây lâm nghiệp khác phục vụ cho mục đích trồng rừng sản xuất, rừng phòng hộ hoặc rừng đặc dụng.

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách hiệu quả, cần viện dẫn và phối hợp áp dụng với các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành về khảo nghiệm giống cây trồng lâm nghiệp, phương pháp đo đạc chỉ tiêu sinh trưởng và các quy định pháp luật liên quan đến quản lý giống cây trồng lâm nghiệp.

Tiêu chuẩn làm rõ các khái niệm cốt lõi trong công tác quản lý và đánh giá giống cây lâm nghiệp, bao gồm:

• Giống mới được công nhận: Là giống cây lâm nghiệp được chọn tạo hoặc nhập khẩu, đã qua khảo nghiệm hoặc sản xuất thử nghiệm đạt kết quả tốt, được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền ra quyết định công nhận.
• Giống quốc gia: Giống có tính ưu việt vượt trội về năng suất, chất lượng, khả năng chống chịu, được công nhận để phổ biến rộng rãi vào sản xuất.
• Giống tiến bộ kỹ thuật: Giống có triển vọng, đạt các chỉ tiêu kỹ thuật nhất định, được công nhận để cho phép sản xuất thử nghiệm hoặc áp dụng ở quy mô và vùng sinh thái hạn chế.
• Khảo nghiệm giống: Quá trình theo dõi, đánh giá các chỉ tiêu sinh trưởng, phát triển, năng suất, chất lượng và tính chống chịu của giống trong các điều kiện sinh thái khác nhau.

Để được công nhận là giống mới, giống cây lâm nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật cơ bản sau:

• Tính vượt trội về năng suất và chất lượng: Giống mới phải có năng suất (thể tích gỗ, sinh khối hoặc sản phẩm phụ) vượt trội hơn so với giống đối chứng (giống đang được trồng phổ biến tại địa phương) ít nhất từ 15% trở lên. Chất lượng thân cây (độ thẳng, chiều cao dưới cành, độ thon) phải đạt tiêu chuẩn lâm sinh cao.
• Tính ổn định và đồng nhất: Các đặc tính hình thái, sinh lý và di truyền của giống phải có tính đồng nhất cao và ổn định qua các thế hệ nhân giống (vô tính hoặc hữu tính).
• Khả năng chống chịu: Giống mới phải thể hiện khả năng chống chịu tốt với các loại sâu bệnh hại chính, cũng như các điều kiện bất lợi của môi trường (hạn hán, ngập úng, phèn, mặn) tại vùng sinh thái khảo nghiệm.
• Hồ sơ nguồn gốc rõ ràng: Giống phải có lý lịch nguồn gốc rõ ràng, mô tả chi tiết về phương pháp chọn tạo, quá trình khảo nghiệm và bản đồ phân bố vùng sinh thái thích hợp cho việc phát triển giống.

Việc áp dụng TCVN 8754:2017 giúp chuẩn hóa quy trình công nhận giống, hạn chế việc đưa các giống kém chất lượng vào sản xuất lâm nghiệp. Đây là cơ sở pháp lý và kỹ thuật quan trọng để nâng cao năng suất rừng trồng, bảo vệ đa dạng sinh học và nâng cao giá trị kinh tế của ngành lâm nghiệp Việt Nam.