Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13362-2:2021 về Giống cây lâm nghiệp - Cây giống các loài cây ngập mặn - Phần 2: Đước đôi được ban hành năm 2021 nhằm thiết lập các tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất cho việc sản xuất, đánh giá và nghiệm thu chất lượng cây giống Đước đôi (Rhizophora apiculata Blume) phục vụ công tác trồng rừng ngập mặn tại Việt Nam.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp kiểm tra chất lượng đối với cây giống Đước đôi được nhân giống từ trụ mầm bằng phương pháp gieo ươm trong bầu. Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động nghiên cứu, chọn tạo, sản xuất, kinh doanh, kiểm nghiệm và sử dụng giống cây Đước đôi trên phạm vi cả nước.

Nội dung cốt lõi của tiêu chuẩn (Từ Điều 1 đến Điều 4)

- Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Xác định giới hạn áp dụng của tiêu chuẩn đối với dòng sản phẩm cây giống Đước đôi được sản xuất bằng phương pháp gieo ươm từ trụ mầm trong bầu đất hoặc giá thể phù hợp.
• Làm cơ sở pháp lý và kỹ thuật để đánh giá chất lượng cây giống trước khi đưa ra trồng rừng thực địa hoặc lưu thông trên thị trường.

- Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Hệ thống hóa các văn bản, tiêu chuẩn quốc gia liên quan làm căn cứ đối chiếu khi thực hiện tiêu chuẩn này.
• Các tài liệu viện dẫn bao gồm các quy chuẩn, tiêu chuẩn về phân loại hạt giống lâm nghiệp, phương pháp kiểm nghiệm chất lượng hạt giống và các hướng dẫn kỹ thuật trồng rừng ngập mặn hiện hành. Khi các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi hoặc sửa đổi, bổ sung thì áp dụng phiên bản mới nhất.

- Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

• Trụ mầm Đước đôi: Là bộ phận sinh sản của cây Đước đôi (thường gọi là quả hoặc hạt đã nảy mầm ngay trên cây mẹ), có hình dạng thuôn dài, được thu hái khi đạt độ chín sinh lý để làm vật liệu nhân giống trực tiếp.
• Cây giống Đước đôi: Là cây con được phát triển từ trụ mầm gieo ươm trong bầu đất hoặc khay bầu, được chăm sóc tại vườn ươm cho đến khi đạt các tiêu chuẩn lâm học để xuất vườn đem đi trồng rừng.
• Tuổi cây giống: Khoảng thời gian tính bằng tháng kể từ thời điểm cắm trụ mầm vào bầu ươm cho đến khi cây giống được nghiệm thu xuất vườn.
• Chỉ tiêu chất lượng cây giống: Tập hợp các thông số hình thái học bao gồm chiều cao cây, đường kính cổ rễ, số lượng lá thật, tình trạng sâu bệnh và độ vững chắc của bầu đất.

- Yêu cầu kỹ thuật đối với cây giống xuất vườn (Điều 4)

• Nguồn gốc vật liệu nhân giống: Trụ mầm dùng để gieo ươm phải được thu hái từ các nguồn giống đã được cơ quan có thẩm quyền công nhận (như rừng giống, vườn giống, cây trội hoặc lâm phần tuyển chọn). Trụ mầm phải đảm bảo không bị sâu bệnh, không bị dập nát hay biến dạng.
• Yêu cầu về chất lượng hình thái: Cây giống xuất vườn phải có thân thẳng, không bị cụt ngọn, không bị tổn thương cơ học nghiêm trọng. Bộ rễ phải phát triển mạnh, đâm sâu và bám chắc vào giá thể bầu đất, không bị thối rễ.
• Chỉ tiêu lâm học cụ thể: Cây giống phải đạt các thông số tối thiểu về chiều cao (tính từ mặt bầu đến đỉnh sinh trưởng), đường kính cổ rễ (đo tại vị trí sát mặt bầu) và số cặp lá thật theo quy định cụ thể đối với từng nhóm tuổi cây giống xuất vườn.
• Tình trạng sức khỏe: Cây giống phải hoàn toàn khỏe mạnh, không có biểu hiện bị nhiễm các loại nấm bệnh, sâu hại thân, lá hoặc rễ gây ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng sau khi trồng.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13362-2:2021 có hiệu lực kể từ ngày công bố. Tiêu chuẩn này thay thế hoặc bổ sung cho các quy định kỹ thuật trước đây về cây giống Đước đôi, tạo hành lang kỹ thuật đồng bộ cho việc phát triển và bảo vệ rừng ngập mặn bền vững.