Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, việc tận dụng các ưu đãi thuế quan từ các Hiệp định thương mại tự do (FTA) là yếu tố sống còn đối với các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam. Để hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu hóa thời gian và chi phí, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư 15/2018/TT-BCT quy định về việc phân luồng trong quy trình cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) ưu đãi.

Điểm nhấn quan trọng nhất của Thông tư này chính là việc thiết lập chế độ Luồng Xanh – một "tấm thẻ ưu tiên" giúp doanh nghiệp thông quan hàng hóa và nhận C/O với tốc độ nhanh chóng mặt. Vậy làm thế nào để doanh nghiệp của bạn có thể lọt vào danh sách ưu tiên này?

Chế độ Luồng Xanh là gì?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Thông tư 15/2018/TT-BCT, Luồng Xanh là chế độ ưu tiên đặc biệt. Khi được áp dụng chế độ này, thương nhân sẽ được hưởng các đặc quyền như: miễn, giảm, nộp chậm chứng từ; giảm đáng kể thời gian xử lý hồ sơ và đặc biệt là miễn kiểm tra thực tế hàng hóa trong quá trình đề nghị cấp C/O.

3 nhóm đối tượng được xét duyệt vào Luồng Xanh

Để được hưởng những ưu đãi từ Luồng Xanh, doanh nghiệp cần thuộc một trong ba nhóm đối tượng được quy định tại Điều 4 Thông tư 15/2018/TT-BCT:

• Nhóm 1: Doanh nghiệp được Bộ Công Thương công nhận là doanh nghiệp xuất khẩu uy tín.
• Nhóm 2: Doanh nghiệp được Bộ Tài chính công nhận là doanh nghiệp ưu tiên trong lĩnh vực hải quan.
• Nhóm 3: Các thương nhân đáp ứng đồng thời các điều kiện khắt khe về tính tuân thủ và năng lực vận hành.

Điều kiện chi tiết đối với nhóm doanh nghiệp thông thường

Nếu không thuộc diện doanh nghiệp ưu tiên sẵn có, bạn vẫn có thể vào Luồng Xanh nếu chứng minh được năng lực qua các tiêu chí:

1. Tính tuân thủ pháp luật: Không có bất kỳ vi phạm nào về quy định xuất xứ trong vòng 02 năm gần nhất.
2. Hệ thống lưu trữ chuyên nghiệp: Phải có hệ thống lưu trữ hồ sơ (cả bản giấy và điện tử) đầy đủ, khoa học để sẵn sàng chứng minh tính xác thực của hàng hóa khi có yêu cầu hậu kiểm.
3. Kinh nghiệm và tần suất: Phải thực hiện khai báo điện tử qua hệ thống www.ecosys.gov.vn và có tần suất cấp ít nhất 30 bộ C/O ưu đãi mỗi năm.

Những đặc quyền "vàng" khi thuộc Luồng Xanh

Khi đã lọt vào danh sách Luồng Xanh, doanh nghiệp sẽ nhận được những lợi ích thiết thực được quy định tại Điều 5 Thông tư 15/2018/TT-BCT:

"Thời gian xử lý hồ sơ cấp C/O ưu đãi đối với trường hợp thương nhân áp dụng chế độ Luồng Xanh nộp hồ sơ dưới dạng bản giấy là tối đa 6 giờ làm việc kể từ khi nhận được đầy đủ hồ sơ hợp lệ."

Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn được:

• Miễn giảm chứng từ: Chỉ cần nộp bản giấy các chứng từ cơ bản, các chứng từ khác có thể nộp bản điện tử hoặc được miễn hoàn toàn.
• Gia hạn nộp chậm: Được phép nộp chậm chứng từ trong vòng 45 ngày làm việc kể từ ngày cấp C/O.
• Miễn kiểm tra thực tế: Không phải trải qua quy trình kiểm tra thực tế hàng hóa và cơ sở sản xuất trong quá trình đề nghị cấp C/O, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí logistics đáng kể.

Lời khuyên cho doanh nghiệp

Việc áp dụng phân luồng tự động theo Điều 9 Thông tư 15/2018/TT-BCT đòi hỏi doanh nghiệp phải luôn duy trì tính trung thực và chính xác trong khai báo. Một sai sót nhỏ dẫn đến vi phạm có thể khiến doanh nghiệp bị đẩy vào Luồng Đỏ, nơi quy trình kiểm soát sẽ trở nên cực kỳ nghiêm ngặt và mất thời gian.

Thông tư 15/2018/TT-BCT chính thức có hiệu lực từ ngày 15/08/2018, đánh dấu một bước tiến mới trong cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho các doanh nghiệp làm ăn chân chính vươn ra biển lớn.