Từ ngày 01/7/2026, những quy định mới về đăng ký cư trú cho người dưới 18 tuổi sẽ chính thức được áp dụng, mang đến nhiều điểm thay đổi quan trọng mà các bậc cha mẹ và người giám hộ cần đặc biệt lưu tâm. Đây là kết quả của việc Nghị định 58/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 154/2024/NĐ-CP hướng dẫn Luật Cư trú. Những thay đổi này không chỉ làm rõ hơn trách nhiệm của các bên liên quan mà còn bổ sung các quy định linh hoạt hơn, đặc biệt là đối với trẻ em dưới 6 tuổi.

Trách nhiệm của cha, mẹ và người giám hộ trong đăng ký cư trú cho người dưới 18 tuổi

Theo Khoản 4 Điều 4 Nghị định 58/2026/NĐ-CP, sửa đổi Điều 7 Nghị định 154/2024/NĐ-CP, trách nhiệm của cha, mẹ hoặc người giám hộ trong việc đăng ký cư trú cho người chưa thành niên được quy định rất rõ ràng:

• Kê khai và xác nhận ý kiến: Dù người chưa thành niên đăng ký thường trú, tạm trú tại nơi ở của cha, mẹ, hoặc người giám hộ, hay tại một địa điểm khác không phải nơi thường trú, tạm trú của họ, thì cha, mẹ hoặc người giám hộ vẫn là người có trách nhiệm thực hiện việc kê khai và xác nhận ý kiến vào Tờ khai thay đổi thông tin cư trú. Điều này đảm bảo rằng mọi thông tin liên quan đến cư trú của trẻ em đều được người lớn có trách nhiệm pháp lý xác nhận.
• Trường hợp đặc biệt do Tòa án quyết định: Nếu người chưa thành niên được Tòa án quyết định giao cho cha hoặc mẹ chăm sóc, nuôi dưỡng, thì người được giao trách nhiệm đó sẽ là người thực hiện việc kê khai và xác nhận ý kiến vào Tờ khai thay đổi thông tin cư trú. Quy định này nhằm đảm bảo quyền lợi và trách nhiệm rõ ràng trong các trường hợp gia đình có sự phân chia trách nhiệm nuôi dưỡng.

Thời hạn và quy định riêng cho trẻ dưới 6 tuổi

Một trong những điểm mới đáng chú ý là thời hạn thực hiện thủ tục và các quy định đặc biệt dành cho trẻ em dưới 6 tuổi:

• Thời hạn 60 ngày: Trong thời hạn tối đa 60 ngày kể từ ngày người chưa thành niên được đăng ký khai sinh, cha, mẹ, chủ hộ hoặc người giám hộ có trách nhiệm thực hiện thủ tục đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú hoặc khai báo thông tin về cư trú cho người chưa thành niên. Đây là một quy định quan trọng nhằm đảm bảo mọi trẻ em đều có thông tin cư trú hợp pháp ngay từ khi mới sinh.
• Đăng ký thường trú linh hoạt cho trẻ dưới 6 tuổi: Khoản 4 Điều 4 Nghị định 58/2026/NĐ-CP bổ sung quy định cho phép người dưới 6 tuổi được đăng ký thường trú tại nơi thường trú của cha, mẹ hoặc người giám hộ, ngay cả khi cha, mẹ hoặc người giám hộ có nơi thường trú nhưng không phải nơi đang thực tế sinh sống. Điều này tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc đăng ký cư trú của trẻ nhỏ, đặc biệt trong các trường hợp gia đình có sự di chuyển hoặc không sống cố định tại nơi đăng ký thường trú.

Miễn kiểm tra, xác minh điều kiện đăng ký cư trú cho trẻ dưới 6 tuổi

Một điểm mới rất đáng chú ý khác là quy định tại Khoản 4 Điều 4 Nghị định 58/2026/NĐ-CP. Theo đó, khi đăng ký thường trú hoặc đăng ký tạm trú cho người dưới 6 tuổi tại nơi thường trú, nơi tạm trú của cha, mẹ hoặc người giám hộ theo quy định tại khoản 2 Điều 7 Nghị định 154/2024/NĐ-CP (đã được sửa đổi), cơ quan đăng ký cư trú không phải thực hiện việc kiểm tra, xác minh điều kiện đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú. Điều này giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm bớt gánh nặng giấy tờ và thời gian cho người dân khi thực hiện các thủ tục liên quan đến cư trú cho trẻ nhỏ.

Tầm quan trọng của việc nắm vững quy định mới

Việc nắm vững các quy định mới về đăng ký cư trú cho người dưới 18 tuổi, đặc biệt là những thay đổi có hiệu lực từ 01/7/2026, là vô cùng cần thiết. Điều này không chỉ giúp cha mẹ và người giám hộ thực hiện đúng và đủ các thủ tục pháp lý, đảm bảo quyền lợi cư trú cho con em mình mà còn góp phần vào công tác quản lý nhà nước về cư trú một cách hiệu quả hơn. Những quy định này thể hiện sự quan tâm của pháp luật đối với việc bảo vệ và đảm bảo quyền lợi cơ bản của trẻ em, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các em được hưởng các dịch vụ xã hội và giáo dục.

Hãy chủ động tìm hiểu và thực hiện đúng các quy định để đảm bảo tương lai tốt đẹp cho thế hệ trẻ!