Bước ngoặt trong cải cách thủ tục hành chính hộ tịch

Thay vì phải lên UBND cấp huyện như trước đây, từ ngày 01/7/2025, người dân có thể thực hiện hầu hết các thủ tục hộ tịch ngay tại UBND cấp xã nơi cư trú. Đây là nội dung quan trọng được quy định tại Nghị định 120/2025/NĐ-CP về phân định thẩm quyền quản lý nhà nước của Bộ Tư pháp.

Người dân sẽ được tạo điều kiện tối đa khi thực hiện thủ tục hộ tịch tại cơ sở (ảnh minh họa)

Toàn bộ thẩm quyền được đưa về cấp cơ sở

Theo quy định mới, UBND cấp xã (bao gồm xã, phường, thị trấn) sẽ tiếp nhận và giải quyết các việc đăng ký hộ tịch theo trình tự quy định tại Luật Hộ tịch 2014 và Nghị định 123/2015/NĐ-CP. Danh mục các thủ tục được phân cấp bao gồm:

• Đăng ký khai sinh, khai tử: Bao gồm cả các trường hợp có yếu tố nước ngoài.
• Đăng ký kết hôn: Người dân không còn phải di chuyển xa để thực hiện thủ tục kết hôn với người nước ngoài.
• Giám hộ và nhận cha, mẹ, con: Các thủ tục về giám hộ cử, giám hộ đương nhiên hoặc chấm dứt giám hộ.
• Cải chính hộ tịch: Thay đổi, bổ sung hộ tịch, xác định lại dân tộc.
• Ghi vào sổ hộ tịch: Các việc hộ tịch đã thực hiện tại cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài.

"Ủy ban nhân dân cấp xã tiếp nhận, giải quyết việc đăng ký hộ tịch theo trình tự, thủ tục quy định tại các Điều 36, 38, 40, 41, 42, 44, 47, 49, 50 và 52 Luật Hộ tịch..."

Việc phân cấp giúp giảm tải áp lực cho cấp huyện và tiết kiệm thời gian cho người dân (ảnh minh họa)

Người dân được hưởng lợi gì từ quy trình mới?

Điểm đáng chú ý trong quy trình thực hiện là tính linh hoạt và ứng dụng công nghệ số. Người dân có thể lựa chọn nộp bản giấy hoặc bản điện tử. Cơ quan hộ tịch có trách nhiệm tự tra cứu thông tin trên Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử hoặc Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Thời hạn giải quyết cũng được quy định rõ ràng để đảm bảo quyền lợi cho công dân:

• Kết hôn có yếu tố nước ngoài: Giải quyết trong 05 ngày làm việc (tối đa 10 ngày nếu cần xác minh).
• Nhận cha, mẹ, con: 10 ngày làm việc.
• Ghi sổ hộ tịch việc kết hôn/ly hôn ở nước ngoài: 05 ngày làm việc.

Việc phân cấp toàn diện này không chỉ là bước tiến trong cải cách hành chính mà còn thể hiện sự tin tưởng vào năng lực thực thi của cán bộ tư pháp hộ tịch cấp xã, hướng tới mục tiêu phục vụ nhân dân tốt hơn ngay từ cơ sở.